Tôn vinh thực học

Nhìn dòng người đông nghịt viếng Văn Miếu trong những ngày đầu năm, những người đã từng xuýt xoa “tự sướng” với “truyền thống hiếu học đáng quí của dân ta” ắt phải rút lại lời nhận xét này khi nghe J., một bạn Mỹ của tôi bình phẩm. Với một cái nhún vai rất điệu, kèm theo một cái nheo mắt đầy hàm ý, J bảo: “Thật chưa thấy đâu lạ như dân mày ở Văn Miếu!”

Đắng chát, nhưng phải công nhận là J. có lý. Ở đâu trên thế giới này, người ta dạy cho trẻ em tôn vinh các giá trị văn hóa, bằng cách khuyến khích chúng sờ mó, leo trèo, đụng chạm thoải mái vào các cổ vật vô giá là các bia tiến sĩ? Ở nơi nào khác ngoài Việt nam, người ta hồn nhiên tin rằng, giấc mơ hiển đạt sẽ nhích gần một bước, nếu con cái chịu khó chen chúc vào Văn Miếu, chạm tay được vào đầu rùa, trong những dịp lễ tết. Ở đâu khác, người ta thản nhiên cùng con trẻ, “thành kính” xả tiền lẻ tung tóe nơi tôn nghiêm, như thể đang đặt cọc trước với thần linh, tiên tổ, cho một sự hiển đạt ở thì tương lai?

04

Có bao nhiêu bậc cha mẹ, răn dạy con cái mình bằng tấm gương của cụ Chu văn An, bậc “vạn thế sư biểu” của dân tộc Việt. Người mà hàng mấy trăm năm sau, vẫn còn làm ngỡ ngàng người đọc sách bằng tấm gương tiết liệt qua Thất trảm sớ, đòi chém 7  gian thần. Bằng sự từ chối vinh hoa khoa bảng, treo ấn từ quan về làng dạy học trong cảnh thanh bần! Cái thực học cao quí của cụ Chu văn An, há chẳng đáng ngưỡng mộ hơn mấy tấm bằng tiến sĩ hay sao?

Chẳng lạ lùng gì, con trẻ chúng ta đã được nhuốm mùi khoa bảng từ chương rất sớm. Được dạy dỗ như thế, bao nhiêu đứa trẻ theo cha mẹ vào Văn Miếu hôm nay, khi lớn lên sẽ sẵn sàng luồn cúi, chạy chọt, mặc cả…để kiếm được một tấm bằng tiến sĩ, mà dư luận luôn kiêng dè về phẩm chất của thực học đằng sau nó. Với tâm thế như vậy, chẳng trách người ta hào hứng xây Văn miếu hiện đại, hay đề xuất một “e-Văn miếu” trên mạng (?). Ắt hẳn, Văn miếu cũ không còn đủ chỗ cho các bằng TS đang mọc như nấm sau mưa, như bạn tôi, một người Hà nội, chua chát: “cho mỗi TS một viên ngói trong Văn miếu, e rằng vẫn không đủ!”

Tôi biết, ở một công ty nước ngoài nọ, có một thông lệ thế này: Mỗi năm, toàn thể công ty trên thế giới sẽ có một ngày hội gia đình. Hôm đó, mẹ, vợ, con cái của các nhân viên, sẽ được trực tiếp đến phòng thí nghiệm, nhà máy, công xưởng…để xem người thân của mình làm việc. Ngày đó, người vợ sẽ thấy những giọt mồ hôi của ngươi công nhân, chồng mình, trên dây chuyền sản xuất. Hôm ấy, trẻ thơ sẽ thấy mái đầu bạc của ông, cha, chú… của chúng nghiêng mình trên kính hiển vi, bên ống nghiệm. Chúng sẽ được thấy những thành quả lao động, trí óc hay chân tay của người thân, biến thành những dược phẩm cứu người, sinh lợi và mang lại sự sống.

Phải chăng, đó là cách tôn vinh thực học mà chúng ta cần ngẫm nghĩ?

Mười năm trước, tôi cũng đã từng mang con theo trong giờ trực, chỉ cho chúng cái nhọc nhằn vất vả trong đêm để duy trì sự sống. Những mong gieo vào lòng con trẻ niềm say mê y học, những mong chúng hăm hở nối nghiệp nhà. Vậy mà, đôi mắt con trẻ khi chứng kiến giường đôi, nằm ngồi la liệt, và vô số cảnh nhếch nhác ở nơi lẽ ra phải sạch sẽ tinh tươm hơn đâu hết, lại bật ra một lời than vãn thế này: “Tội nghiệp quá! Sao mà họ khổ sở quá vậy hả ba?”

Tại sao, một bệnh viện lớn, thay vì dấy lên tình yêu, lòng kính trọng khoa học, lại làm con trẻ phải buột ra lời nhận xét buồn thảm và đầy xót thương đến thế?

Xem thêm ở đây



21 people like this post.
Leave a comment ?

16 Comments.

  1. Những suy nghĩ như anh phải được nhân lên thật nhiều, thật nhiều để có ngày thực học được tôn vinh. Cám ơn anh nhiều.

       0 likes

  2. Nhận xét rất hay, rất vui vì biết được blog này, sẽ ghé thường xuyên

       0 likes

  3. Oh, that trung hop, toi dang doc bai nay dung vao ngay ma cong ty toi to chuc ngay KAW (kids at work). Hom nay toan the nhan vien co con tu do tuoi tu 5-12 tuoi, se duoc khuyen khich mang con vao office de biet cha me lam viec the nao. :)

       0 likes

    • Dr. Nikonian

      Cái ý tưởng này thiệt hay ho. Thay vì nghỉ lễ Quốc tế Lao Động ngày 1.5, giá mà tất cả các office ở VN cũng làm theo ý tưởng này thì hay quá!

         0 likes

  4. hỏng cả một nền giáo dục, nền tảng đạo đức … tiếc thay từ đời thứ mấy mấy rồi .!!!

       0 likes

  5. [...]
    Tôi thì tôi nghĩ để ông ấy “ở ngoài” thì ông ấy có lợi cho nhiều người vì ông ấy là bác sĩ giỏi đấy! Chẳng biết gì về y học, nhưng tôi thấy cách nghĩ của ông ấy như vậy thì khó lòng là người dốt được.
    [...]
    Cuộc sống quả thật khó, nhưng tôi nói thật là tôi thích ông này, ông Dr. Niconi.ni gì đấy! (không phải tôi 2 phai đâu)!
    Hề hề!!

    HQ

       0 likes

    • Dr. Nikonian

      Úy úy, bác còm thế này thì chết em òy. Em thầy thuốc quèn, không học hàm học vị chức tứơc, chẳng lý tưởng cao xa gì đâu bác ui! Bác thích em, em cảm ơn. Nhưng cho em ở ngoài, em khám chữa bệnh phục vụ sức khỏe nhân dân, kiếm cơm ngày ba bữa bác ui.
      Các bác đến chơi nhà, tình thương mến thương là vui. Nhưng cẩn ngôn giúp em tí nhá, em cảm ơn!

         0 likes

  6. Tôi thấy xã hội ta đang sống hoàn toàn không giản đơn đâu bác ạ!
    Bác đọc cái này chưa?

    [....]
    Đọc xong, bác cho ý kiến để tôi suy nghĩ.
    Nói chung là buồn bác ạ! Chết cứ như không ý bác ạ!

       0 likes

    • Dr. Nikonian

      Nói chung là hãi, bác ạ. Em mạn phép cắt bỏ cái link cho nó lành, bác nhé!

         0 likes

  7. Đọc các bác viết,thấy kính trọng lắm. Tuy nhiên, mình cũng thực sự phải biết là mình đang ngồi ở đâu bác ạ.
    Hồi xưa, tôi cũng nghĩ đơn giản lắm, nhưng không phải như thế phải không bác? Cám ơn bác đã cắt bỏ cái link. Đọc bài “Không thể tin được!” của bác chẳng biết đúng sai thế nào nhưng tôi cũng không loại trừ khả năng là chuyện đó rất thật. Tôi không thích buồn, nhưng hôm qua buồn lắm, buồn rơi cả “lệ”, thế mới dở hơi – buồn những chuyện đâu đâu..
    Gửi bác cái link này lành hơn:

    http://huyquangpiano.blogspot.com/2009/11/can-bang-balance.html

    Có lẽ mình phải dùng phương pháp khác thôi bác ạ – thân thiện hơn.

    Cảm ơn bác, mong bác khoẻ!
    HQ

       0 likes

  8. bác Nikonian nếu thích thì đọc thử KL viết về “danh” và “thực” ở mấy bài này nhé, viết cũng đã lâu nhưng thấy đồng cảm với bác quá :
    http://klfosb.wordpress.com/2010/08/21/danhgia/
    http://klfosb.wordpress.com/2010/08/22/quan-tu/

       0 likes

  9. Em cũng muốn đưa bé đến bv để thấy cảnh bị xe đụng sẽ ntn hoặc nếu không biết tự giữ gìn sức khỏe thì phải vào BV như thế nào. Mà vào thì sợ bị nhiễm trùng hoặc bị lây gì không ta? :)

    Và nếu ai đó vi phạm luật lệ giao thông, hãy phạt họ làm công ích trong bệnh viện khoảng 1 tuần thì em nghĩ sẽ cải thiện được rất nhiều hén. Bác nghĩ sao?

       0 likes

  10. Mèo Tam Thể

    Chào bác, thú thật là tới giờ mèo mới tìm ra một bài ấn tượng nhất trên blog này của bác. Hơi vất vả tí, nhưng mà thấy cũng hay hay.
    Nếu mèo mà là con bác, mèo nhất định sẽ nối nghiệp bác. Mèo hay tủi thân khi thấy mấy bạn có papa, mama làm dr. được dắt vào bv xem công việc của papa mama mấy bạn ấy. Ngày bé, mèo vẫn hay ngồi ước như thế! Nhưng giờ lớn hơn rùi. Mèo ko mơ thế nữa! Mèo thì ko may mắn được có papa mama được học nhiều và thành công hay có papa mama theo ngành Y như vậy…nhưng mèo rất đam mê cái nghề này. Hình như là cơ duyên bắt nguồn từ tiền kiếp ăn vào máu mèo từ bé! :-O ops:
    Mà vốn dĩ thời nay, mèo đi học vẫn thấy hoài, thấy mãi cái cảnh…2 kết quả 9-10 ko cách nhau là mấy, nhưng nó lại khác xa ở cách mà người ta có được. Mèo thì đi bằng chính những kiến thức gì mình có được, nhưng xung quanh mèo thì bạn bè đều xài “PHAO”. Thậm chí có khi phải è cổ ra làm để đạt 10đ, cuối cùng cũng bị người ta giật công. Còn sai sót gì, dù nhỏ nhất thì cứ “trăm dâu đổ đầu tằm”. Nhiều khi mèo ức lắm, bác biết ko? Nhưng riết cũng thành quen. Mèo sống và nỗ lực vì điều mà mèo yêu thích và đam mê mà! Cuộc sống vốn chẳng công bằng bao giờ nên mèo tập lơ đi cho dễ sống. Thời buổi này thì thiếu chi người ko tài năng mà làm ông này bà nọ đâu bác ơi! Bác có suy tư thì cũng thế thôi àk. Mèo cũng suy nghĩ vậy đó.
    1). “Đời người như giấc phù vân,
    Trăm năm rồi cũng tay ko trở về.” Đúng hông bác! :grin:
    Mèo con kiếm được cái nì, tặng bác đọc cho đừng suy tư chuyện này nà!
    2). “Trăm năm trước thì ta ko có,
    Trăm năm sau có lại hoàn ko.
    Cuộc đời sắc sắc ko ko,
    Trăm năm còn lại tấm lòng từ bi.”
    Từ 1) & 2) => :wink: Cuộc sống là do tự mỗi người mà bác. Bác suy nghĩ chi cho mệt. Trên đời đâu phải muốn là được đâu bác. Chúc bác nhiều sức khoẻ.

       0 likes

  11. tấm hình trên đầu trang web của BS thiệt là hay, thiệt là professional. Tui thích nó lắm: một thế hệ trẻ tương lai với nhiều bông hoa hứa hẹn và một …đống dây kẻm gai trước mặt! Xem thiệt đã và thiệt …buồn!

       0 likes

    • Dr. Nikonian

      Cảm ơn bác. Em chụp nó một cách rất tình cờ ở Đà Lạt. Để quên một thời gian, tự dưng lôi ra làm banner thấy cũng đẹp đẹp. Nhưng sau khi đọc lời bình của bác cũng thấy hay hay :-D

         0 likes

  12. Hồi em mới đi làm, làm phòng nhân sự.
    Lọc được cái hồ sơ của 1 anh chàng học 6 năm triết học, sau đó 5 năm học kinh tế, trong lòng ngưỡng mộ quá, đưa qua cho sếp.
    Sếp: mày đưa tao cái CV này làm gì?
    Em: thì thấy anh chàng này brilliant nên đưa sếp coi.
    Sếp: brilliant chỗ nào, 1 thằng 31 tuổi, 11 năm đi học, làm được gì?
    Em: tỉnh luôn từ hôm đó.

       0 likes

Leave a Reply

%d bloggers like this: