Y đức và khám bệnh siêu tốc

Báo Tuổi Trẻ vừa đăng một phóng sự về tình trạng khám bệnh siêu tốc: 20 giây đến một phút cho một ngừơi bệnh ở nhiều trung tâm y tế lớn của thành phố. Rõ ràng, điều này hoàn toàn không nên, vì sẽ gặp nhiều sai sót không thể tránh khỏi trong một thời gian ngắn ngủi . Rất dễ được sự đồng tình tán thưởng nếu đứng về phía công luận, chê trách ngừơi thầy thuốc, lên án sự tắc trách. Có một phát biểu  như thế này:

Cốt lõi vẫn là y đức

Viện sĩ – GSTS Dương Quang Trung, chủ tịch Hội Y học TP.HCM, cho rằng đang có hiện tượng nhiều thầy thuốc khám bệnh qua loa cho bệnh nhân. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này: tình trạng quá tải ở các bệnh viện lớn, mặt trái của cơ chế thị trường, không có nghĩa vụ luật, chưa có y sĩ đoàn… Theo ông Trung, muốn hạn chế được hiện tượng này, các bác sĩ cần phải có y đức, lương tâm nghề nghiệp, trách nhiệm thiêng liêng của người thầy thuốc… Nhà nước cũng phải có nghĩa vụ luật (quy trách nhiệm khám chữa bệnh của thầy thuốc, thầy thuốc được làm gì, không được làm gì…), thành lập một tổ chức quản lý y bác sĩ, chứ không chỉ bằng lòng với Luật khám chữa bệnh chung chung…

Không phản đối  GS Dương Quang Trung về các nguyên nhân được nêu ra, trừ một điểm: tôi không nghĩ chỉ có “cốt lõi là y đức” như báo TT đã giật tít. Hãy thử đặt mình trong một phòng khám ngột ngạt, nóng nực, đầy hơi người. Trong không gian đó, ngừơi ta phải đối diện với cả trăm con người đau đớn, khổ sở, nhăn nhó… Mà không phải người nào cũng biết giữ những lịch sự tối thiểu nơi công cộng như tắt chuông điện thoại, không hút thuốc, không xả rác, không nói lớn tiếng, không quần đùi áo ngủ… khi đi khám bệnh.

Tình trạng này lập lại từ ngày này sang ngày khác, năm này sang năm khác…

Tôi không dám tin rằng, dù y đức cao dày đến đâu chăng nữa, một con người có thể luôn luôn giữ đựơc sự tỉnh táo, sáng suốt, niềm nở, nhã nhặn trong một môi trừơng làm việc như vậy. Trong khung cảnh đó, việc hành nghề tự nó đã là một chấn thương tâm lý kéo dài cho người thầy thuốc và cho cả bệnh nhân của họ. Thay vì là một niềm vui trí tuệ và vinh dự tinh thần.

Mặc dù hoàn toàn không ủng hộ sự gắt gỏng, quát nạt, tôi cũng không biết phải làm gì để tránh đựơc tình trạng khám nhanh, khám qua quít với sự quá tải như hiện nay. Thông thường, một cuộc khám bệnh đúng nghĩa phải mất từ 15-30 phút, có khi lên đến cả giờ nếu gặp case khó. Với 8 giờ làm việc, trừ đi dăm phút nghỉ tay uống nước, một người thầy thuốc Việt Nam sẽ giải quyết đựơc bao nhiêu case bệnh mỗi ngày? Chỉ làm một con tính nhỏ, người ta có thể tính đựơc số bệnh nhân tồn đọng lại sau một ngày khám bệnh chu đáo tử tế theo kiểu trên. Họ sẽ đi đâu, khám bệnh với ai? Với một bác sĩ vô hình họ Y tên Đức chăng?

Hơn 100 bệnh nhân mỗi ngày là một con số khủng khiếp mà các đồng nghiệp phương Tây nghe đến phải lắc đầu lè lưỡi.

Khi bệnh nhân đông như thế này, nếu bác sĩ thiếu y đức thì việc khám bệnh siêu tốc rất dễ xảy ra (ảnh và chú thích: báo TT)

Do đó, xin hãy nghĩ đến sự quá tải triền miên đó mà nhẹ lời với các đồng nghiệp của tôi. Tôi tin rằng, từ thâm tâm của bất cứ người thầy thuốc nào, ai cũng muốn nhẹ nhàng tử tế với người bệnh của mình, ai cũng muốn hoàn thành nghĩa vụ luận của giới y khoa.

Chỉ có điều, phải tạo ra một điều kiện để ngừơi thầy thuốc có thể thoải mái chu toàn nghĩa vụ, bên cạnh việc đòi buộc họ những phẩm chất bắt buộc của người thầy thuốc. Nghề thầy thuốc, tự thân đã là một nghề làm công ăn lương đúng nghĩa, mà ngừơi thuê họ là các bệnh viện. Họ không thể chủ động tạo ra môi trường làm việc cho mình đựơc, trừ phi rất giàu để làm chủ một bệnh viện tư.

Nếu không đựơc vậy, xin hãy cải tổ chương trình giáo dục y khoa và cả “tăng cường y đức”, để một người thầy thuốc có thể khám hơn 100 bệnh mỗi ngày mà vẫn chính xác, hòa nhã, vui vẻ… và không bị bệnh nhân chưởi mắng (?)

Y đức  là điều thiêng liêng. Nên cũng như thói quen của người Việt, người ta kiêng gọi tên cha, tên mẹ, tên các thánh thần vì tôn kính, cũng xin đừng lạm xưng hai từ  y đức đó. Đừng dùng y đức như một phương thuốc trị bách bệnh cho tình trạng hỗn độn quá tải của y tế nước nhà. Cũng đừng biến y đức thành con ngáo ộp để đổ tất cả lên đầu người thầy thuốc.

About this blog

7 people like this post.
Leave a comment ?

26 Comments.

  1. Em nghĩ việc quá ỷ lại vào các phương tiện cận lâm sàng cũng là một phần của hiện tượng này.
    1. Bệnh nhân đến khám,
    2. BS cho đi làm các xét nghiệm chẩn đoán cận lâm sàng,
    3. Bệnh nhân đem kết quả về đưa BS,
    4. BS xác định được bệnh tình và đưa ra hướng điều trị.
    Có lẽ các bài báo trên chỉ nói đến giai đoạn 1 và giai đoạn 2, như thế thì chưa đủ :)

       1 likes

  2. bAC SỸ Ạ, KÊ TƯ SAU NGAY GIA PHONG DEN GIO, DÂN SỐ TĂNG LÊN BAO NHIÊU NHƯNG KHÔNG TỈ LỆ VỚI LƯỢNG BỆNH VIỆN ĐƯỢC XÂY BỞI NHA NƯỚC XHCN, dạ thưa, không có tiền xây bệnh viện, nhưng có thừa tiền để tổ chức festivan, xây tượng đài, làm đại lễ ngàn năm. . . những thứ không thiết thực cho đời sống người dân. . . hayyyzzaaaa
    Cháu vẫn hàng ngày cô gắng kiếm nhiu nhiu tiền một chút để chẳng may có bệnh thì vô FV cho mình duoc doi su tu tê .

       1 likes

  3. DO QUANG TRUNG

    BS NÓI HAY QUÁ
    ĐÚNG TÂM SỰ CỦA 1 NGƯỜI EM ĐỒNG NGHIỆP NÀY LẮM
    CÁM ƠN NHỮNG NGƯỜI BIẾT VIẾT NHƯ ANH!

       0 likes

  4. Loi co che. Khong sap xep du bac sy cho phong kham voi so luong benh nhan lon. Lau ngay bac sy se co thoi quen xau la kham benh qua nhanh.

       0 likes

    • Dr. Nikonian

      Vâng, lỗi thằng cơ chế. Nên cho cơ chế đi học tăng cường thêm về y đức :)

         0 likes

  5. Y đức đang thành con ngoao ộp đấy anh ạ. Cao dày cái nỗi gì!

       0 likes

  6. Em thay Bac noi dung

       0 likes

  7. Em không biết chuyện này thuộc phạm trù gì, nhờ Bác sỹ tư vấn

    Cô bạn em, đi lên Một tỉnh Tây nguyên dạy mùa hè. Từ bến xe cô ấy được học sinh chở về va quẹt với một xe tải bị bàn chân và vở xương chậu. Đưa vào Bênh viện đa khoa tỉnh trong tình trạng không người thân, vài cô học viên chỉ quen tiếp xúc với các chau mẫu giáo. Cứ thấy nằm trong phong cấp cứu không một biện pháp gì ngoài việc thỉnh thoảng hô hào mọi người cho máu. Kết quả là sau 4 tiếng cô ấy chết. Bs ơi, đau đớn đến cung cực, muốn nổi loạn. chả biết suy nghĩ của em có sai không? Không tìm cach cầm máu trong thì việc ruyền máu có ý nghĩa gì hả Bs? Em không biết diễn tả ý Đức thế nào chỉ thấy buồn khôn tả.

       0 likes

    • Dr. Nikonian

      Thành thật chia buồn cùng bạn.
      Theo như tôi hiểu, vỡ xương chậu gây mất máu ghê gớm lắm. Nhiều khi đến mức độ trụy mạch, không mổ được. Mà máu thì khi nào cũng thiếu, nhất là ở BV tỉnh. Trong trường hợp người bạn của bạn, nếu không có máu để truyền thì đành bó tay thôi. Tôi chỉ có thể nói vậy thôi, không dám nhận định gì thêm.
      Một lần nữa, chia buồn cùng bạn.

         0 likes

  8. That su tinh trang kham benh sieu toc khong chi o Vietnam minh dau cac bac ah. Co mot lan em di kham vi thay dau mui va nghi minh bi hay-fever, lay hen roi nhung cung phai cho mat gan 20 phut vi kham benh ngoai gio nen hoi dong, den luot minh vo, mot bac sy goc An Do (em chi ke chi tiet chu khong co y ky thi) chi nghe qua loa roi ke toa, chang hoi them cau nao nua. Tong cong thoi gian khong den 1 phut.

    Tuy viec kham benh cua em khong ton mot xu vi da duoc chinh phu tai tro (cung la tien thue cua tui em)nhung viec qua loa nhu vay khong the chap nhan duoc. Duoc cai la em ra gap Customer Service de than phien vi em khong thoa man voi service cua bac sy do, ho xin loi va sap xep ngay cho em gap mot bac sy khac.

    Do la ngay tai Melbourne trong mot clinic kha rong lon, tien nghi va sach se va luong benh nhan nhu em noi la dong nhung that ra cung khong den noi nguoi ngoi nhu xep cui nhu cac phong kham tai nuoc nha minh. Nho vay em moi hieu hon ve ap luc cong viec cua cac bac sy o nha(nhat la cong viec tiep xuc truc tiep voi khac hang, hay benh nhan). Mong cac bac rong luong hon voi ho.

    Chuc tat ca mot ngay vui.

       0 likes

  9. Hôm rồi cho 2 bé ra S.paunt khám, cũng không đông lắm nhưng bác sĩ cũng chỉ lướt qua chừng 1 phút kể cả kê đơn! Quy trình bao gồm: Lấy ống nghe đặt lên lưng, miệng hỏi mẹ là con bị sao, rồi bắt cháu há miệng kiểm tra họng rồi viết đơn. Viết xong bảo ra nhà thuốc BV mua thuốc đi rồi vào đây bác chỉ cách uống! tức là nếu mua thuốc ở ngoài thì bác sẽ ko chỉ cách uống thuốc ntn!
    Khám ở phòng khám tư ABCD trước đây đặt gần nhà thì bác sĩ sẽ khám tuần tự, từ mắt, mũi, họng, răng, phổi, tai và chim (nếu là con trai). Sau đó kê giải thích cặn kẽ rồi kê đơn cặn kẽ. Thuốc nào đặc biệt thì bác sĩ cũng chỉ luôn là mua ở khu vực nào thì mới có loại đó. Hoặc là bác sĩ sẽ nói loại hoạt dược này có nhiều tên thương mại nhưng mua loại của Ý hay India thì mới tốt. đại loại thế…
    Phí khám của BV là 50K, 1 phút + sự lo lắng thêm; của phòng khám tư là: 100K/ 10 phút + sự yên tâm của bố mẹ!

       1 likes

  10. St paul là ở tỉnh Hà nội quê của chúng choa đấy bác sĩ ạ.

       0 likes

  11. Nghe “sự yên tâm của bố mẹ” cũng đích thị là lời của một người dân quê Hà nội đó, choa là choa nghe quen rồi :)

       0 likes

  12. Tôi xin hỏi con số khám hơn 100 bn mỗi ngày là lấy từ nguồn nào và có đáng tin ko? nếu mình phân tích dựa trên 1 con số ko chính xác e rằng kết luận chủ quan. Cám ơn bác sỹ.

       0 likes

    • Dr. Nikonian

      Tất cả các đồng nghiệp của tôi ở các BV trong thành phố đều xác nhận con số này.

         0 likes

  13. Toi da tung kham tren 120 ca moi ngay khi con lam benh vien nha nuoc. Lam sao ma di an hay nghi kham duoc khi con hang dai benh nhan ngoi doi. ma lai toan la nguoi ngeo. Con so 100 la dang tin. Co noi tham chi con cao hon.

       0 likes

  14. Cám ơn các bác sỹ đồng nghiệp, thực ra tôi đặt câu hỏi này vì trong suốt trên 15 năm qua, làm tại nhiều phòng khám, các bv khác nhau nhưng tôi chưa bao giờ phải khám với số lượng vậy trong khoảng thời gian giờ làm việc thông thường. Nếu trực thì có thể thêm, hoặc khám khi có đợt dịch thì cao, nhưng chỉ tầm 40-50 cas 1 ngày là tối đa, 20 nghỉ ăn trưa và về muộn rồi, và về là rất rất mệt rồi :) .
    Những ai khám 100 cas, hoặc trên 100 cas, tôi nghĩ đó có thể kể cả số cas làm thêm giờ, hoặc là chỉ 1 vài ngày đặc biệt trong đời và kể ra làm con số kỷ lục. 1 Phòng khám nhà nước thường có nhiều bs, số records trong sổ viện và chia ra số bs thì sẽ ra số TB ngay. Ví dụ nơi tôi làm hiên giờ có thể phải tiếp đón nghìn lượt bệnh nhân trong những ngày quá tải, nhưng đó là cho 15 bs, và rồi ko phải cas nào cũng cần kê đơn, kê xét nghiệm, có thể lọc chuyển khoa sớm.
    Vấn đề tôi muốn nhấn mạnh ở đây, đó là tự mình thấy thế nào là phải, vừa sức thôi, nếu mình nghĩ khám cho người khác để đảm bảo công bằng, nhưng khám qua quýt, cẩu thả hoặc gắt gỏng, hoặc cho phù phép thì cuối cùng chính mình sẽ phản bội lại người bệnh. Riêng tôi thì tôi không chấp nhận như vậy :)

       0 likes

  15. Chổ tôi làm khi đó có muốn cũng không có bác sỹ thay. Vài năm gần đây nghe nói có đỡ hơn. Ngoài ra vì không đủ bác sỹ nên khi trực buổi tối chúng tôi không được nghỉ bù ngày hôm sau và cũng không được trả tiền làm thêm giờ (vì vượt quá 200 giờ –> Sai luật Lao Động). Tuy làm nhanh nhưng tôi có 1 quy trình khám cuả riêng mình để tránh bỏ sót bệnh. Tôi cố gắng khéo léo ưu tiên bà con nghèo ở xa. Ghét nhất là mấy ông cán bộ cuả mình khi nào cũng đi sau mà cứ đòi khám trước. Có ông còn hoạnh hoẹ đòi cả giám đốc dẫn đi.

       0 likes

  16. Hầu hết các lỗi này này là do sự trì trệ cuả cơ chế và sự cứng nhắc, chậm trễ cuả Bộ Y tế.Bởi vì ở chỗ tôi có muốn cải tiến, tăng cường xã hội hoá, trưng dụng thêm nhân lực cũng không được. Ai trả lương? Ai bảo lãnh? Quy định nào ? Thông tư bao nhiêu? Cuả Bộ hay liên bộ Y tế – Tài chính… Trong lúc nhiều cơ sở quá tải như vậy mà SV Y khoa tốt nghiệp mang đơn đến đâu cũng được trả lời giống nhau:” Không có chỉ tiêu!”. Tôi không hiểu dựa vào những tiêu chí gì để định ra chỉ tiêu biên chế. Đầu giường bệnh ư? Cứ khoảng 10 năm có một lần ” điều chỉnh” song ngay cả khi điều chỉnh thì cũng không bao giờ dựa vào thực trạng Bệnh viện cụ thể. Đây là tình trạng chung cho tất cả các Bệnh viện trong cả nước và các cơ sở khám chữa bệnh có giường bệnh !Duy có điều chắc chắn mà tôi nghĩ là tại Bộ Y tế không có chuyện vi phạm Y đức vì ở đó không có BN (!). Vì thế cứ vui vẻ như chuyện thường ngày ở huyện, nói mãi cũng vẫn vậy thôi.(Bao giờ cho đến ngày xưa nhỉ ?)

       0 likes

  17. Các tôn giáo cũng thường tổ chức các chuến đi khám bệnh phát thuốc miễn phí cho các vùng sâu vùng xa. Bản thân chúng tôi đã làm rất nhiều lần. Số bệnh nhân các tôn giáo và không tôn giáo đến Nhà Thờ khám thường là 1.000 và số y bác sĩ chúng tôi đi thường từ 20 đến 25 vị.

    Khám suốt từ 7g sáng đến 4g chiều, chỉ nghỉ 1 tiếng buổi trưa ăn cơm. Như vậy mỗi bác sĩ khám khoảng 50 bệnh nhân, vậy mà khi chiều về ai cũng mệt phờ phạc, một phần vì đường xa, nhưng phần vì nỗ lực tận tụy khám cho người nghèo tới nơi tới chốn.

    Nhiều bác sĩ tâm sự: “Bệnh nhân nghèo, được có mấy viên thuốc, phải mấy tháng sau đoàn may ra mới trở lại, làm sao mà dứt bệnh được, nhưng bác sĩ đã bù đắp bằng cách hỏi han dặn dò ân cần, cách hướng dẫn giữ vệ sinh, người ta khỏe lên là nhờ được quan tâm yêu mến hơn là nhờ thuốc men…”

    Có nhiều cụ già nhà quê mếu máo khóc vì lần đầu tiên được một bác sĩ chạm vào người ! Nhiều người được khám xong về nhà, trở lại liền, tặng bác sĩ trái đu đủ, trái soài còn xanh…

       0 likes

    • Dr. Nikonian

      @Lm Lê Quang Uy:

      người ta khỏe lên là nhờ được quan tâm yêu mến hơn là nhờ thuốc men…”

      Xin mạn phép không đồng ý về điều này! Đã từng nhiều lần đi khám từ thiện, đứng trước những trường hợp bệnh của bà con nghèo khó, tôi thấy mình bất lực và hổ thẹn. Thiếu thốn trang thiết bị, cơ số thuốc men của một đoàn từ thiện rất giới hạn, tôi nhận thức được rất rõ: chúng ta đang trao cho họ, những người nghèo khổ một sức khỏe ảo, dù rằng qua những lời lẽ, thái độ tử tế. Chỉ dăm hôm sau, mọi bệnh tật cuả họ đâu lại hoàn đấy.

      Tôi không biết phải làm gì khác hơn? Nhưng chưa bao giờ thấy tự hào vì việc đã mang lại cho người nghèo những niềm vui ảo, những sức khỏe ảo. Sức khỏe người dân không bao giờ được cải thiện nhờ những hoạt động từ thiện giật gấu vá vai cả.

      Do đó, tôi đã viết những dự án để thuyết phục một số thân hữu giàu lòng hảo tâm, thay vì tập trung vào việc phát quà (dăm hộp dầu gió, vài viên thuốc cảm, vitamine…), để tập trung tiền của và nhân lực vào những hoạt động y tế công cộng và mang lại lợi ích lâu dài. Ví dụ: xây một giếng nước sạch, chủng ngừa viêm gan B cho trẻ em, điều trị thiếu sắt cho phụ nữ mang thai, cung cấp kiến thức ngừa bệnh hoa liễu cho nam giới… Xin nói thêm, những điều này không có gì mới mẻ. Y học cộng đồng (public health) vẫn là phương cách hiệu quả và thiết thực nhất để cải thiện sức khỏe người dân.

         2 likes

      • Hoàn toàn đồng ý với anh. Đã từ lâu, em cảm thấy dị ứng và không còn tham gia những chuyến khám bệnh từ thiện của BV, đoàn hội…Cho bệnh nhân dăm ba viên thuốc, trao cho họ niềm tin ảo mà BS đều biết rằng đâu sẽ lại vào đấy. Thế rồi cả đoàn được chính quyền địa phương thết đãi một bữa nhậu nhẹt thịnh soạn. Và tất cả đều vui vẻ về một chuyến từ thiện thành công tốt đẹp

           0 likes

        • Dong y voi anh Phuong 1/2 thoi, luc con di hoc tui nay cung lam mot luc hai phuong phap. Viec chi cung can thoi gian, nhieu luc tui nay di ca 6 tuan (nhieu luc lau hon nua) den mot noi lam viec, giup do va song voi nguoi dan. Xay dung nen mot dieu gi do thi de lam nhung giup nhung nguoi do biet cach giu gin va phat trien moi quan trong.

          Hahah dau long lam phai khong anh P, nhieu luc chan lam chi duoc. Ngoai kha nang thi chiu thoi, viet ra nhung cam nhan cua anh thi da qua tot roi, co vay moi viec moi chuyen dong. Sorry anh nghe biet khong bo dau, va do nua anh dung buon.

          Than
          TB

             0 likes

  18. Toi dong y hoan toan voi Dr. Nikonian.
    Thanks.

       0 likes

Leave a Reply

%d bloggers like this: