Định luật bảo toàn xấu hổ

Nói thẳng thắn, kế hoạch đào lô cốt, đặt ống thoát nước trong những năm qua đã là một điểm đáng chê trách. Việc đồng loạt xới tung thành phố thành một đại công trường một cách vô tổ chức, không hề tính đến việc phân luồng giao thông đã gây ra vô số nhọc nhằn lẽ ra có thể tránh .

Đó là chuyện cũ, chuyện mà người dân tuy khổ sở, nhưng vẫn bảo nhau ráng chịu đựng với khá nhiều sáng kiến (vẽ bản đồ lô cốt, thông báo kẹt xe trên đài FM…) để cùng hy vọng vào một hệ thống giao thông tử tế hơn. Khi nào cũng thế, người mình vốn lạc quan và tốt bụng!

“Hố tử thần” trên đường Hoàng Văn Thụ (quận Tân Bình) ngày 21.10.2010. Ảnh: Báo SGTT

Niềm hy vọng đó đã bị phá sản hoàn toàn. Hệ thống thoát nước mới hoạt động, đấu nối… ra sao không rõ, chỉ thấy sau nhiều năm hì hục đặt các ống thoát nước khổng lồ dưới lòng đất, tình trạng ngập lụt tại Sài Gòn trở thành kinh khủng hơn bao giờ hết. Những cơn mưa rào không còn gợi nhớ một tuổi thơ cởi truồng tắm mưa nữa. Với chỉ 15 phút mưa to, Sài Gòn trở thành một biển nước mênh mông, đủ làm rối loạn cuộc sống yên lành của hàng triệu con người trong nhiều giờ. Và thừa sức làm người ta chết đuối, chết vì điện giật, cây đổ…

Chuyện như đùa mà có thật. Người Sài Gòn bây giờ có thêm thói quen thấp thỏm gọi điện cho con cái, người nhà mỗi chiều mưa, để xem người nhà mình còn đang mắc kẹt ở đâu, hay còn sống hay không (?)

Sài gòn không chịu kém Bangkok, Manila, hay cả Venice (?) về khoản chìm trong biển nước. Nhưng Sài gòn có thêm một khoản “độc chiêu” mà chắc không một đại đô thị nào có được: các hố đen, miệng cống tử thần đang xuất hiện ngày càng nhiều trên đường phố. Gọi là “tử thần” vì nó đã gây nhiều cái chết thảm cho người dân vô tội.

Vậy là sau mấy năm kiên nhẫn cắn răng chấp nhận tình trạng kẹt xe kinh khủng do đào đường, dựng lô cốt ngổn ngang, người dân Sài Gòn đã có một kết thúc hoàn toàn hoàn toàn không như ý. Sự kiên nhẫn của thị dân Sài Gòn dường như đã hết, đó là điều mà ta dễ dàng thấy được sau những diễn đàn báo chí trực tuyến trong thời gian gần đây.

Người dân đã có chỗ hợp pháp, công khai bày tỏ sự bức xúc của mình. Tuy nhiên, như “hấp tinh đại pháp” trong truyện chưởng Kim Dung, mọi bức xúc chính đáng đó gần như rơi vào khoảng không. Người ta đổ lỗi cho nhau, người ta ra văn bản chỉ đạo, người ta hứa hẹn… Thoát ra khỏi mê hồn trận ngôn từ của các quan chức, những điều người dân trông đợi về luật pháp và đạo lý lại chẳng thấy đâu. Đơn cử vài việc đương nhiên (nhưng chưa thấy ai làm (?)):

  • Xin lỗi, bồi thường về tính mạng và tài sản cho những công dân chẳng may chết thảm, hay thương tật vì đã “tham gia giao thông”.
  • Tái lập ngay một mặt đường an toàn, chắc chắn với thời hạn rõ ràng, dứt khoát. Và với những cá nhân cụ thể chịu trách nhiệm về việc này.
  • Cam kết sẽ giải quyết tình trạng ngập lụt ngày càng tồi tệ, cũng với một thời hạn rõ ràng dứt khoát.
  • Truy cứu trách nhiệm của những cá nhân, đơn vị đã dẫn đến tình trạng tồi tệ này.

Nhớ lại vụ cháy Trung Tâm thương mại quốc tế Sài gòn ITC năm 2002, có một ý kiến đáng ghi nhận từ một lãnh đạo cao cấp của UBND TP, người trực tiếp đến hiện trường và chứng kiến sự bất lực của công tác cứu hỏa. “Tôi thấy xấu hổ với nhân dân thành phố!”, ông đã nói thế (không nhớ nguyên văn – chú thích của tác giả)

Tuy không còn ở thành phố đã khá lâu, nhưng rất nhiều người dân vẫn nhớ  lời ông nói. Vì nó thể hiện lương tri tối thiểu (và đương nhiên phải có) của bậc chi dân phụ mẫu.

Trong những ngày hố đen xuất hiện, đe dọa tính mạng người dân sau bao nhiêu năm chịu đựng lô cốt, ắt sẽ không ít người nhớ lại lời người lãnh đạo kia!

Lại nhớ lời bác hàng xóm là giáo viên Vật lý, vừa lấm lem “vượt lũ” Sài gòn để về nhà: “Xấu hổ không tự sinh ra và mất đi. Xấu hổ chỉ chuyển từ chỗ này sang chỗ khác thôi![1]”.

Không lẽ, việc quản lý đô thị của chúng ta chỉ có thể tóm gọn bằng hai chữ “xấu hổ” mà không thể có một giải pháp mạnh mẽ, dứt khoát.

Người dân sẽ phải còn phải ái ngại trước sự xấu hổ của các quan chức đô thị đến bao giờ?

Bài viết riêng cho báo Sài Gòn Tiếp Thị


[1] Nhại lại định luật bảo toàn năng lượng của Lavoisier: “Năng lượng không sinh ra và mất đi. Năng lượng chỉ chuyển từ dạng này sang dạng khác”

3 people like this post.

32 thoughts on “Định luật bảo toàn xấu hổ”

  1. Sao càng ngày càng thấy môi trường sống ở VN càng tồi tệ quá, khắc hẳn với vẻ hào nhoáng của những trung tâm thương mại sang trọng ở trung tâm thành phố, thực trạng đó… nói hoài, nói mãi… rồi cũng vẫn chịu hoài.. chịu mãi…., nhưng đã lỡ làm con dân nước việt rồi nên biết làm sao bây giờ?!
    Người dân suốt ngày đã đi làm kiếm cơm khổ cực rồi, lại còn phải sống trong môi trường phập phồng nguy hiểm, e rằng tương lai sức khỏe của dân VN …. sẽ trở thành trung tâm nghiên cứu khám chữa bệnh trên toàn thế giới.

       0 likes

  2. Chấm điểm 10/10 cho Bác vì đã viết 1 bài hạ nhiệt, sau vụ xe điên là hố tử thần, Gia đình Em bên VN than thở mấy vụ này nghe ngứa con ráy quá.

       0 likes

  3. Thanks bac. Doc bai viet cua bac em co cam giac nhu trut het noi long cua minh….

       0 likes

    1. Hic, nỗi lòng bác nhẹ như mây vậy sao? Lòng em thì vẫn nơm nớp khi ra đường: sợ sa hố đen, sợ vấp miệng hố ga, sợ xe tải chẹt… Giao thông kiểu này, chết quá dễ bác ạ!

         0 likes

      1. Bac hieu nham em roi. Long em van nang lam chu. Nung it nhat bang tai viet cua minh, bac da giup em trut ra duoc. Con hon cu mang tren nguc thi de depressed lam :( ..

           0 likes

  4. Chao bac. Chau doc blog cua bac da lau roi va rat thich nhung bai bac viet. Chau chi muon gui loi chao bac va hy vong mot ngay nao do se co co hoi duoc gap bac o Sai Gon. Ngoai ra chau rat mong doc them nhieu bai bao cua bac viet ve y duc. Nhung bai bac da viet la nhung kinh nghiem rat huu ich doi voi chau.
    Chuc bac cuoi tuan vui ve

       0 likes

  5. Chào Dr, lâu lắm mới thấy Dr lên tiếng. Bài viết rất hay! Tôi quyết định chuyển vào SG và có lẽ phải ở sau nhà Dr xem Dr đi đâu, tôi đi theo sau để khỏi bị thụt hố.
    Các cụ bảo:’Ăn đi trước, lội nước theo sau’ . Nhưng tất nhiên là khi Dr đi đến Việt – Pháp thì tôi sẽ đi theo lối khác vì tôi không thích…vào đó.
    Hay là tôi mở cửa hàng piano cạnh Việt – Pháp cho lành, vì ra đường bây giờ, chết có ngày!
    Vào SG, lái xe cứ như đi duyệt binh, xếp hàng, đi đều, gặp phải ông tay lái “yểu”, sợ hỏng xe hoặc đang học lái xe, sốt ruột, thò đầu vượt là có chú “anh hùng núp” nhảy ra, chẳng biết phải trái, cứ “đúng luật” mà chơi…
    “Anh hùng núp” trong đó, người Nam nhiều lắm, còn trẻ, nói chung là chẳng biết cái quái gì…nghĩ mà nẫu.

    Túm lại, ra đường ít thôi, gây ùn tắc giao thông, cứ từ nhà-ViệtPháp rổi ViệtPháp – về nhà, từ nhà-ViệtPháp, Việt Pháp-về nhà….
    Chúc Dr may mắn!

    HQ

       0 likes

    1. Đúng thế bác ạ. Hạn chế ra đường, ít nhất là trong mùa mưa. Thụt hố đen một cái là tàn đời, bác bảo trọng.
      Bác ở cạnh nhà em là dách lầu, tối tối nhậu lai rai, bác lại chỉ cho em mấy chiêu tuning piano hén? Đàn nhà bỏ lâu, lạc dây hết rồi :(

         0 likes

  6. Các quan chức đô thị chưa biết và sẽ không bao giờ biết đến hai chữ xấu hổ, bác sĩ ạ. Chỉ có người dân nào (dân mình vốn lành tính, dĩ hòa vi quí) xấu số thì bị lọt cống, điện giật, cây đè, còn hầu như chẳng ai, cơ quan nào có trách nhiệm.

       0 likes

    1. Có đó bác, bác quan chức mà em đề cập đến trong bài có nhắc đến cái sự xấu hổ đó. Bác ấy nói có một lần mà em nhớ hoài, chắc tại xấu hổ là “hàng hiếm” :)

         0 likes

  7. Cháu mới có việc đi tới tận quận Tân Phú đây, đi vào sáng thứ 7, tức là ngày mà người lớn không đi làm, con nít không đi học, nói chung, là ngày mà mọi người thường ở nhà hoặc là sửa soạn đi ăn cưới, vậy mà hỡi ơi, vẫn kẹt. Nguyên do là một cái lô cốt to như con khủng long bạo chúa chình ình giữa đường ( nhìn dzô còn có mấy bác thợ đang ngủ vắt vẻo ngon lành trên ghế nữa chớ ). Mọi người phải tấp hết lên vỉa hè mà đi. Cháu thấy có một em bé cỡ tuổi con nhà cháu, ba nó đang ẵm một tay, tay kia chạy xe, nó ngủ gà ngủ gật, cái đùi nhỏ xíu của nó phơi ra ngoài nắng còn cái đầu thì ủ kín trong cái nón to, người nó cứ liên tục bị xóc lên vì đường xấu. Thương nó quá, mà ba nó cũng tội nghiệp nữa. Cháu nói, đường xá kiểu này, phụ nữ có thai mấy tháng đầu là sẩy như chơi, còn có thai mấy tháng cuối thì chỉ có nước đi đẻ luôn nè!
    Cháu hổng hiểu dân ta có tội tình gì mà phải chịu cảnh cơ cực như vậy? Chả lẽ tội của dân mình là quá hiền, quá tốt, quá đôn hậu, quá chăm chỉ, quá lạc quan, quá tin người sao?
    Dù sao, bài của bác, lại một lần nữa, thiệt hay!

       0 likes

    1. Hiền, ác, lành, dữ… ra đường bây giờ đều chết như bỡn. Tôi có hai người bệnh lâu năm, rất nghe lời thầy thuốc đi tập thể dục mỗi sáng. Họ chưa kịp chết vì bệnh, một người chết vì xe tải cán ngang người khi đi tập thể dục về, một người sụt hố gãy chân nằm liệt giường. Hic, biết vậy tôi khuyên họ ở nhà cho xong! :(

         0 likes

  8. Haizzz. Họ cứ nghĩ “chắc nó trừ mình ra”. Miễn sao cái ghế còn êm là được rồi
    Bác sỹ ơi, nên đưa cái bịnh teo gân mắc cở vô danh sách bịnh nan y

       0 likes

  9. Có định luật bảo toàn cán bộ nữa đó anh (cán bộ không tự nhiên sinh ra cũng không tự nhiên mất đi; chỉ thuyên chuyển từ ghế này qua ghế khác)… :)

       0 likes

  10. Ba em mỗi lần gọi điện thoại về hỏi thăm là thế nào cũng dặn đi dặn lại: nhớ không cho hai thằng nhóc ra vỉa hè chơi, lỡ xe cộ nó chạy lên vỉa hè nó tông đó; trời mưa thì chờ nước rút mới được đi, không thấy hầm thấy hố rồi sụp chết, rồi dây điện nó rớt xuống nữa, khổ lắm lắm…
    Sống như dân mình tội thiệt bác ơi!

       0 likes

    1. Tại thủy triều năm nay cao hơn các năm trước, không phải do đường cống :)
      Bác nguoidalat phải “quán triệt” như thế, không được lăn tăn đấy!

      em thì thích món này, có lý do để không về nhà ngủ :)

         0 likes

  11. Em không bị sụp hố đen mà bị sụp cống do sau khi làm (làm gì thì mình không biết) không đậy nắp và cũng không có biển báo, chỉ có mấy cọng lá loe hoe.. mà trời thì tối…nước thì ngập quá chừng (trên vòng xoay đường Lạc long Quân với Hòa Bình, gần CV đầm Sen)… kết quả là tét cằm, khâu hết 5 mũi.. vậy mà thấy mừng mới sợ chứ, vì dù sao cũng chỉ tét cằm, còn lành lặng, còn được sống để mà nuôi con.. cũng hơn 2tháng rồi, mà khi đọc tin về tai nạn của mẹ con chị trên Thủ Đức em vẫn còn ớn lạnh, chảy nước mắt! Cám ơn Bác vì bài viết!

       0 likes

    1. Bạn hay tôi vẫn còn may mắn. Chúc bạn (và tôi) không bị sụp hố trong thời gian tới.

         0 likes

  12. Các Bác! em cũng có ý kiến nè, không chỉ kẹt xe, ngập lụt là chuyện bình thường ở
    Sài Gòn mà các công trình giao thông không biết khi nào mới làm xong, giống như chiếc áo cũ vá chỗ này, đắp chỗ kia, những công trình giao thông làm xong rồi thì để bãi chiến trường lại cho “đẹp’ chơi, cho người dân hít thêm tí bụi thiên nhiên. Các Bác thấy đường thành phố mình có rộng rãi gì không? nhưng lại có chỗ gọi là “lòng lề đường” để các cô chú bác buôn bán, để rồi những người đi bộ phải xuống đường đi, không may bị xe nó “ủi” cho thì gọi là không chấp hành luật giao thông. hết ý, hết ý…???

       0 likes

  13. Bác Nikonian nói chi lạ rứa hè! Em thấy là TP ta có tiến triển trong việc chống ngập đấy chứ! Trước đây có hàng trăm điểm ngập, sắp đến chỉ còn có…một điểm ngập thôi! (Từ Gò Vấp đến PMH, hình như hổng tới Sky Garden…hé hé)

       0 likes

  14. Bài viết của BS hay quá. Tôi là Tiến Bình có “ké” với bài này của BS trên SGTT bên dưới : “Báo chí cần hỏi đúng địa chỉ”. Tò mò tìm hiểu tác giả mới lạc vô đây. Bức xúc vì vụ này tôi có viết thêm 2 bài gửi SGTT “Đừng để người dân đơn độc” và “Xác định nguyên nhân hay xác định trách nhiệm” cùng đăng trên SGTT. Tôi viết được có nhiêu đó là hết hơi. Tìm hiểu thêm mới biết BS viết đủ thứ kể cả viết sách, dịch giả. Thán phục
    Chúc BS khỏe viết tiếp để có bài đọc.

       0 likes

    1. Cảm ơn những bình luận và ý kiến xác đáng của bạn. Mong bạn đừng “hết hơi” nhanh chóng, vì xã hội cần những tiếng nói như của bạn.
      Rất quí mến,
      LDP

         0 likes

  15. định luật luôn luôn đúng. Không biết đến bao giờ Sài Gòn sẽ không còn những cảnh như thế nhỉ

       0 likes

    1. Trăm năm trong cõi người ta (ND),
      Tử thần, hố sụp, quả là anh em!
      Nói ra sợ bạn buồn thêm:
      Chắc trăm năm nữa, mới êm chuyện nầy!

         0 likes

      1. Hì, chuyện hố tứ thần với lô cốt mà bác mần thơ được, xin bái phục.
        Còn em, em văng tục, bác thứ lỗi cho thằng em lỗ mãng nhé :-D

           0 likes

        1. Thân em phận gái rành rành
          Có “văng” thì cũng văng lành bác nha.
          Em sợ đéo… , địt…
          Còn hơn sợ sụp ổ gà bác ơi!

             0 likes

  16. Hì, em đang đọc mấy tài liệu từ ngày em làm việc ở quận 6; nghe thơ của chị HươngSG lại nhớ cảm giác đi qua mấy nghĩa trang hồi đó của Saigon quá chị ưi!

       0 likes

Leave a Reply