Chuyện sửa đồng hồ

Tặng H, một người gốc Hoa mà tôi mắc nợ

1. Không biết tự bao giờ, tôi đã nuôi dưỡng cho mình một niềm say mê khá …bệnh hoạn với đồng hồ. Chỉ với chức năng xem giờ, đồng hồ biến hóa qua vô vàn kiểu dáng, công năng, thiết kế… Khí cụ tinh xảo này quả là một sáng tạo vô tận của trí óc con người.

Không đủ giàu để sở hữu những cái tên đáng kính như Patek Phillipe, Jaeger-LeCoultre …. Nhưng năng nhặt chặt bị, bộ sưu tập đồng hồ của tôi sau mỗi chuyến đi xa lại có thêm một chiếc. Như một kỷ niệm trên cổ tay về một miền đất lạ đã đi qua. Thỉnh thoảng rảnh rỗi, đem đám “đồ tế nhuyễn, của riêng tây” ấy ngồi ngắm nghía một mình, cũng nhớ lại biết bao nhiêu hồi ức.

Với tôi, đồng hồ đã là những câu chuyện kể.

Đồng hồ cũng như vật nuôi, cần được chăm sóc nâng niu. Nên lâu lâu, có cái cần lau dầu, cái cần thay pin, cái cần đánh bóng… Dĩ nhiên, phải chọn mặt gởi vàng với mấy món kỷ vật này.
Chú thợ sửa đồng hồ còn trẻ với hàng ria mép lún phún. Như mọi người Hoa ở Chợ Lớn, chú cởi trần, nói tiếng Việt lơ lớ. Nhưng giao đồng hồ cho chú thì yên tâm không khác gì cụ bà Hà Nội xưa gả được con gái yêu cho quan đốc quan tham. Chú làm nhoay nhoáy, cẩn thận, chính xác, không một động tác thừa. Mọi việc tôi cần làm là chỉ tà tà đứng ngắm, trừ một lần phải dặn với một câu:

“Coi kỹ giùm anh cái này. Hai năm trước anh nhờ em gắn lại cái kim, nay lại sút ra rồi!”

20121023-130930.jpgThế là tha hồ sốt ruột! Chú lau, chú chùi, chú nheo mắt xiết từng con ốc, chú nhỏ dầu vào các bánh xe, đánh bóng luôn cả vỏ… Sốt ruột, nhưng quả hài lòng khi cầm lấy vật xưa, nay được o bế hoàn hảo đến thế.

- Cho anh gởi tiền. Bao nhiêu?

- Em không lấy tiền. Hồi đó chắc em làm không kỹ nên mới bị vậy. Nay em làm lại cho anh thôi. Chú nhìn thẳng bằng đôi mắt trong veo, nói giọng lơ lớ.

Chắc chắn, sự lương thiện và trung thực của chú thợ sửa đồng hồ trên đất Sài gòn, thì khác hẳn với những người cho chất melamine vào sữa, bỏ chất cadmium gây ung thư hay sơn pha chì vào đồ chơi trẻ nít…

Vậy mới biết, không phải Tàu nào cũng giống Tàu nào!

2. Cửa khẩu Thẩm Quyến – Hồng Kông là biểu trưng cho mô hình một đất nước, hai chế độ. Nó đúng cả về văn hóa nếu ta quan sát các nhân viên hải quan. Chú Hải quan Hồng Kông trẻ măng, tóc vuốt keo bóng mượt, mắt lấp lánh kính trắng, da như trứng gà bóc và nói tiếng Anh trôi chảy với cái miệng khi nào cũng như cười. Ngược lại, chỉ bước qua mấy thước, hải quan Hoa lục mặt bủng da chì, tóc lởm chởm, quai hàm bạnh, răng vẩu… Và không một nụ cười. Họ hất hàm, lầm lì và nói một thứ tiếng Anh cộc lốc.

Một dân tộc mà khác biệt dường ấy về nhân dạng, hành vi! Chắc không phải di truyền, mà chỉ có thể do giáo dục.

Giáo dục ấy, đã đào luyện nên những người Hoa ở Singapore lễ độ, liêm chính với đầu óc đa văn hóa. Giáo dục đó, đã sản sinh những trí thức Đài Loan thanh lịch, coi tình nghĩa nặng như thái sơn mà tôi đã gặp.

Vậy mới biết, không phải Tàu nào cũng giống Tàu nào!

3. Chú thợ sửa đồng hồ ấy chỉ là một trong hàng triệu người Hoa trên đất nước này. Tổ tiên chú lưu lạc đến đây qua bao nhiêu đời không rõ, nhưng đất Việt đã dung nạp những người Hoa lưu lạc đến đây một cách rộng lượng, thản nhiên, không chút kỳ thị. Nơi đây, những “chú khách” vẫn giữ được bản sắc của mình. Và hội nhập với các giá trị Việt một cách tự nhiên, không cưỡng ép. Không chỉ nổi tiếng trong việc kinh doanh, biết bao người Hoa đã được kính trọng và ghi nhớ như một người Việt danh giá. Nhạc sĩ La Hối, pianist Lý Giai Hoa…, rất nhiều cái tên Hoa đã vang danh trong khí quyển văn hóa Sài Gòn.

Các làn sóng bài người Việt gốc Hoa là những trò chơi mang tính thời cuộc. Người Hoa và người Việt đã từng chung sống, khai khẩn mảnh đất phương Nam này qua nhiều thế kỷ. Không người Việt nào cảm thấy lấn cấn khi thắp nén nhang thành kính tưởng nhớ Mạc Cửu, một tiền hiền gốc Hoa đã khai phá đất Hà Tiên. Bài xích chủng tộc không phải là căn tính của đất phương Nam hào sảng.

Nhưng bao dung không là lầm lẫn. Cũng như tôi, người Việt biết rõ: không phải Tàu nào cũng giống Tàu nào. Địa chỉ thương ghét của người Việt rất rõ ràng. Mà cũng không riêng gì Tàu, mọi kẻ xâm lăng cướp bóc mang màu sắc trịch thượng rẻ rúng đều xa lạ với các giá trị Việt.

Căn tính Việt, dù luôn rộng mở cho các giá trị văn hóa phương xa, đã thẳng tay bài bác, loại trừ những “kẻ lạ” nhám nhúa theo kiểu ấy.

Màn kịch bài Hoa mà dăm kẻ đang la làng kia là sự qui chụp vô cùng gượng gạo. Đó là sự mạ lị thô thiển với sự bao dung của một dân tộc đã tha chết, cấp quân lương cho đoàn quân Trung Hoa bại trận. Đó là sự chia rẽ anh em, tuy không cùng gốc rễ. Và cuối cùng, chiếc mũ bài Hoa là sự chống chế của kẻ đuối lý đang tìm kiếm một biện bạch cho hành vi xâm lược của mình.

Tôi sẽ không bao giờ là kẻ thù ghét đồng bào gốc Hoa mỗi khi nhìn chiếc đồng hồ trên cổ tay mình. Đồng hồ thì nhỏ, nhưng bài học khi đi sửa đồng hồ thì không nhỏ chút nào, phải không các bạn?

 

19 people like this post.

31 thoughts on “Chuyện sửa đồng hồ”

  1. Hi Bac, thu that voi bac em cung goc Hoa (nhung mat goc) :) . Cung that tinh co, em cung co mot cai thu suu tap dong ho (chi la dong ho re re nhung kieu dang minh thich thoi). Bac cho em xin dia chi anh ban tre do de khi ve SG em ghe den bao tri may cai dong ho bac nhe. Cam on bac.

       0 likes

    1. 969 đường 3.2 (Trần Quốc Toản cũ), quận 11. Ngay ngã 4 Lê Đại Hành, khu bán phụ tùng đồng hồ

         0 likes

      1. Anh ơi, anh có biết tên anh thợ sửa đồng hồ này ko ạ ? Anh này có đặc điểm gì để nhận ra không anh ? Anh chỉ giúp em. Em cám ơn anh nhiều.

           0 likes

        1. Tôi không nhớ tên bạn này. Nó ở góc 3/2 – Lê Đại Hành, số 969 thì phải. Nhìn mặt lưong thiện tử tế là biết liền hà :-D

             0 likes

  2. Cam phương Bắc trồng đất phương Nam thì mới thơm ngọt như thế Bác nhỉ.
    Em mê truyện kiếm hiệp lắm sao ghét người Hoa được, mấy hôm trước thức trắng xem Ỷ Thiên Đồ long ký bản mới, phê quá Bác à, nhất là mấy tài tử Nữ ai ai cũng đẹp ra phết.

    Về đồng hồ thì Em chỉ thích tự động. Em xem giờ với đồng hồ chỉ để biết mình còn nợ đời bao nhiêu thôi, để trả cho sớm sớm, nợ nhiều quá Bác à.

       0 likes

    1. Chà, bác bi quan thế!
      Em thì coi đồng hồ để biết em phải nhịn ăn bao nhiêu năm thì mua được Patek Phillipe :-D

         0 likes

      1. Bác bị trái giờ ? sao thức sớm thế ? Bên Em 23h53 đó.
        Em có quen vài người, khách hàng của Em, chơi đồng hồ, nghe họ nói tránh mở đồng hồ ra nhiều, chỉ phải mở ra khi cần, không được để đồng hồ chết. Em thấy sau khi thay pin hoặc phải mở để điều chỉnh gì đó bên trong họ thường bỏ đồng hồ vô 1 cái hộp kính rút khí để đóng đồng hồ lại sau khi mở, họ làm cầu kì ghê lắm, Em chẳng có kiên nhẫn như vậy đâu.

           0 likes

  3. Hây, lị lói thiệt là lúng quá. =)) Hông phải Tàu nào cũng giống Tàu . . . khựa. Người Hoa góp phần khai phá, xây dựng vùng Chợ Lớn tạo nên 1 phần của Sài gòn xưa (và cả nay). Người Việt giang tay đón thêm 1 dân tộc Hoa vào chữ đồng bào. Em nghĩ vậy hông biết đúng hông. Thôi, iem nói tới đây thôi :)

       0 likes

  4. Má em là dòng dõi Mạc Cửu đó, vẫn còn mang họ Mạc, nghe nói đời thứ chục rồi. Tàu này không phải Lọa anh ơi !

       0 likes

    1. Hì, hông phải Tàu lọa, hèn chi hậu duệ bác Mạc Cửu viết Cánh Đồng Bất Tận hay thấy bà cố :) . Đang nhịn uống cafe để dành tiền mua vé coi phim nè bạn Tư ui!

         0 likes

  5. “Không phải Tàu nào cũng giống Tàu nào!”.
    Đồng ý tuyệt đối với bác.
    Bởi nước Tàu đang hiện diện ngày nay cũng mới được định hình gần đây, sau hàng ngàn năm biến động. Quân Nguyên, từng xâm lược nước ta và đô hộ nước Tàu, đâu phải là Tàu. Nhà Thanh, từng xâm lược nước ta và là triều đại phong kiến Tàu còn tồn tại đến tận đầu thế kỷ 20, trước khi tràn vào Trung nguyên cũng đâu phải là Tàu.
    Ngay cả với một nền giáo dục, ở một nước, mà vẫn có thể vừa tạo ra những thần đồng, vừa tạo ra những Kim Anh hay Trần đ Nghĩa thì trong việc đánh giá không thể dựa quá nhiều vào những yếu tố chung chung hay định kiến, phải không ạ?

       0 likes

    1. Đúng thế! Do đó, sự bài Hoa cực đoan là một định kiến nguy hiểm và gây tổn thất cho dân tộc Việt.

         0 likes

      1. Dong y voi Bac, su bai Hoa cuc-doan , hay bat ky mot hinh-thuc “ethnic cleansing” nao cung deu la mot dinh-kien nguy-hiem va tan-ac.

        Chinook

           0 likes

  6. Hu hu, mệ em và họ ngoại thuộc một dòng Bá nào đó ở Quảng Ninh ợ, xét về tự tôn dòng họ thì em thấy là đỉnh quả đất này. Cụ tổ Tàu chọn địa hình để lập làng đẹp đến cảm động, non sông thuyết phục hữu tình, tuy vậy với tự tôn bát ngát như vậy nhưng con cháu không trùng điệp nổi, thế mới chán! em nghe thanh danh các cụ tổ cứ như trống hội bên tai, nghe inh ang đến tận bây giờ, (bát ngát dù vậy cũng chỉ có cữ vì đám cháu nhỏ hơn thì không phải nghe nữa, mà tụi nó bây giờ thức thời, chỉ trông đợi ở bản thân thui!)

       0 likes

  7. “…Chắc không phải di truyền, mà chỉ có thể do giáo dục”. Tôi nghĩ giáo dục của TQ cũng giống ta, đặt nền tảng trên sự giả dối, háo danh, chạy theo thành tích, mua bán bằng cấp… Theo tôi, giáo dục chịu ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức xã hội thời đó, là phản ảnh trung thực của bộ mặt xã hội.

       0 likes

    1. Không phải Tàu nào cũng giống Tàu nào.
      Không phải Tây nào cũng giống Tây nào.
      Không phải Việt nào cũng giống Việt nào.

      “hiền dữ phải đâu là tính sẵn…”

         0 likes

  8. Một phần do có một thời gian dài sống ở quận 5 và phần khác do công việc mà tôi tiếp xúc với nhiều người gốc Hoa và một số trong họ trở thành bạn thân của tôi.
    Đó là những con người ngay thật và chất phác, một phẩm chất mà tôi thấy ngày càng khó gặp ở người Viêt. Tình cảm giữa tôi và họ không nhiều lời vì tôi thì chẳng biết tiếng Hoa và có những người trong họ, nhất là những người đã lớn tuối thì lại lõm bõm tiếng Việt.
    Tôi quý mến họ và hiểu rằng ở đâu cũng có những người tốt và những kẻ chẳng ra gì.
    Vậy nên rất cám ơn anh về bài viết này.

       0 likes

    1. Cảm ơn bác đã chỉ giáo. Tôi đã sai khi lầm lẫn học giả Thiều Chửu là một người Hoa. Xin sửa ngay!

         0 likes

  9. Rất đồng ý với Bác, em cũng có người bạn thân là người Hoa nè, không những tốt mà còn rất tốt nữa đó. Ở đâu cũng có kẻ gian người ngay mà, ăn thua lựa bạn mà chơi thôi phải không Bác?

       0 likes

  10. Cảm ơn bác về bài viết rất hay.
    Có thời giới trẻ rất chuộng các bài hát Hoa lời Việt, rồi các tiểu thuyết võ hiệp đều được đón nhận.
    Nhưng bây giờ, bao nhiêu chuyện xảy ra, lại nghe nói ở nước họ, người ta dạy học sinh dân mình chỉ là nô lệ cho họ, lại thấy ức. Bản thân cháu nghĩ đến những chuyện đó, mỗi khi đụng tới vấn đề văn hóa TQ lại thấy lấn cấn.
    Mới đây có cô hoa hậu gì đi lấy anh chồng giàu có ở TQ, thôi thì ăn tạ mệt nghỉ. Nếu thật là tình yêu thì quả dũng cảm.

       0 likes

  11. Đọc bài của bác sĩ thấy hợp gu quá! Bác sĩ làm tôi nhớ lại quãng 5 năm tôi làm việc ở khu thuốc bắc đường Hải Thượng Lãn Ông, Q.5.
    Lúc đó quanh chỗ tôi làm đa phần là người Hoa. Họ rất hịch hạt không chút kiểu cách và rất thật thà. Tuy không hề ăn học cao và đều là dân buôn bán, nhưng họ nói 1 là 1, 2 là 2, tuyệt không có kiểu lắp liếm lừa tiền khách và rất tử tế với mọi người. Đúng là Không phải Tàu nào cũng giống Tàu nào!

       0 likes

  12. Không phải Tàu nào cũng giống Tàu nào… ha ha… mấy ng Tàu già nhìn hiền thương lắm.. Bác về mình đi ăn há cảo chợ lớn đi…

       0 likes

  13. Em thì thích nói thẳng, chơi cái “đụp”, rõ ràng là có hai loại Tàu: Tàu tốt là Tàu Woa và Tàu xấu là Tàu Lọa. Phải rứa khôn anh Doc hè?

       0 likes

  14. không ngờ giữa 1 thế giới xa hoa khi con người chỉ xem đồng tiền là trên hết thì đâu đó vẫn còn sót lại những con người mang đến những nét họa đơn sơ nhưng đã tô thắm thêm cho bức tranh tình người.

       0 likes

Leave a Reply