Đôi điều thưa thốt về phong bì và y đức

Hơn một lần, với tư cách bệnh nhân hay người nhà, tôi mang quà đến biếu một đồng nghiệp nào đó mà không hề xấu hổ. Vì những món quà nhỏ bé đó xuất phát từ lòng thành, sự biết ơn với lòng tận tuỵ mà những người thầy thuốc đó đã dành cho thân nhân của tôi. Chắc chắn đó không phải là sự mua chuộc, vì ngoài việc xuất phát từ lòng thành, sự biếu xén này chỉ xảy ra sau khi “xong việc”, người nhà tôi đã khỏi bệnh.

Việc tôi làm, rất nhiều người bệnh Việt Nam ắt cũng làm như thế với người thầy thuốc của họ. Cũng như những tấm thiệp, bó hoa, cặp vé xem hoà nhạc… mà người bệnh  Âu Mỹ gởi đến bác sĩ của họ, người bệnh Việt Nam cũng có những cách rất dễ thương để thể hiện tình cảm của mình: Từ nải chuối, buồng dừa, ký tôm, chai nước mắm, ổ bánh nhà làm…

Biếu xén, chia sẻ với người thầy thuốc của mình theo những phương cách ấy, chắc không có dư luận, qui phạm xã hội nào nỡ lòng lên án, hay dùng hai từ “y đức” rất to tát để chụp mũ, xuyên tạc.

Nhưng tiền bạc, phong bì thì khác. Phải nói thẳng đó là sự đút lót, mua chuộc. Nhất là khi nó xảy ra trong một ngữ cảnh rất chua chát là thái độ của người thầy thuốc sẽ thay đổi trong chớp nhoáng khi đã nhận phong bao. Càng đáng lên án hơn, khi chứng kiến thái độ bạc ác, hất hủi… của nhân viên y tế dành cho những người khốn khổ không thể vét túi cho chút của vi thiền nơi bệnh viện.

Gây áp lực, nhũng nhiễu để đòi hỏi phong bì theo cách như thế, rõ ràng là việc đáng lên án và không thể chấp nhận dưới mọi hình thức.

Bộ Y tế không sai khi phát động phong trào “nói không với phong bì” tại năm bệnh viện lớn ở Hà Nội. Tuy nhiên, một phong trào mang tính quốc gia ở cấp Bộ như thế có vẻ là một sự “vơ đũa cả nắm” rất không công bằng. Vì không phải bệnh viện nào, tỉnh thành nào… thì phong bì cũng trở thành một tệ nạn như ở các bệnh viện mà Bộ đã phát động phong trào. Tôi phản đối nếu như có bất cứ ai cho rằng hiện tượng phong bì là một tệ nạn phổ biến ở các bệnh viện tại Sài Gòn, nơi tôi đã làm việc trong nhiều năm. Nó có, nhưng ở một mức độ nhỏ hơn rất nhiều và là thiểu số. Và ít nhất, nó chưa biến thái đến mức độ tàn nhẫn theo kiểu không có tiền thì hất hủi, chửi mắng, bỏ phế không thèm chăm sóc. (tôi đã chứng kiến tận mắt những điều xấu hổ này ở một trong năm bệnh viện nói trên)

Rõ ràng, người bệnh Việt Nam tội nghiệp đã phải chịu nhiều áp lực để bắt buộc phải chung chi trong môi trường bệnh viện. Y đức đã suy đồi từ những người tạo ra áp lực ấy, những người luôn đon đả với kẻ có tiền và sẵn sàng ghẻ lạnh với những thân phận khốn cùng. Họ có lựa chọn nào khác ngoài việc xuỳ ra dăm tờ giấy bạc, để đổi lấy một chiếc giường để ngả lưng, để được thay băng nhẹ nhàng, để không bị quát mắng, la rầy… về những nhu cầu rất chính đáng của một người bệnh. Thậm chí, phải kẹp tiền vào sổ khám bệnh để được kê toa thêm dăm thứ thuốc bảo hiểm…

Trong một chuyến kinh lý bệnh viện, bà tân Bộ trưởng Bộ Y tế đã biểu lộ thái độ “choáng”, sửng sốt khi mục kích cảnh quá tải, lúc nhúc người trong bệnh viện. Cho dù thảm cảnh ấy đang xảy ra mỗi ngày ở rất nhiều bệnh viện trên toàn quốc. Cho dù tuổi nghề của bà Bộ trưởng không hề non trẻ. Cho dù không phải là lần đầu tiên mà bà tân Bộ trưởng bước chân vào bệnh viện.

Ngày hôm nay, đến lượt rất nhiều người bệnh và thầy thuốc Việt Nam lại “choáng” khi nghe câu phát biểu của bà Bộ trưởng: “Chúng tôi nghĩ rằng, nhân dân, người nhà bệnh nhân không đưa phong bì, không đưa quà khi vào khám bệnh thì thái độ và y đức của cán bộ y tế sẽ dần được cải thiện”.

Thưa bà, cho phép tôi được nói thẳng: đây là một sự đánh tráo khái niệm rất thô thiển, gian lận và là một phát biểu quàng xiên. Vì những bệnh nhân khốn khổ của tôi, của bà không có nhiệm vụ xây dựng và duy trì y đức. Y đức, hay nghĩa vụ luận y khoa ấy là do chính mỗi thầy thuốc chúng ta phải chiêm nghiệm và tuân thủ khi bước vào y nghiệp. Hiện tượng đút lót, mua chuộc… là dịp để chúng ta nhìn lại sự đổ vỡ của ngành mình mà đấm ngực ăn năn, thay vì đổ lỗi cho bệnh nhân.

Tôi tin chắc, không một bệnh nhân nào muốn dấm dúi phong bì cho thầy thuốc nếu như không có những tín hiệu, những gợi ý, hay những hắt hủi nhãn tiền do việc không có phong bì mang lại.

Đá quả bóng y đức đã rất nhàu nát về cho bệnh nhân, hoá ra việc này lại phản y đức lắm ru?

Người bệnh, nhất là những người khốn khổ phải vét túi để bỏ phong bao cho thầy thuốc của mình, không có nhiệm vụ kiến tạo và duy trì y đức cho mỗi thầy thuốc chúng ta, thưa bà.

 

79 people like this post.
Leave a comment ?

21 Comments.

  1. Mèo Tam Thể

    Mấy vấn đề này cứ lên đọc miết rồi ko biết còn vốn từ nào để comment nữa bác.

       1 likes

  2. Bài viết hay lắm HT ! Không ngờ một bác sỹ … má cũng tung hứng chữ nghĩa như một nhà phê bình lý luận chuyên nghiệp !
    Đây là căn bệnh đã thả nổi hàng chục năm – sản phẩm của chế độ bao cấp xin cho từ những năm tháng xưa cũ … Muốn trị , thậm chí trị dứt căn – không hề đơn giản một sớm một chiều .

       1 likes

    • Dr. Nikonian

      Em lý luận thế nào qua nổi với bà BT, thưa bác! Chỉ dám nhỏ nhẹ thưa thốt dăm điều, để mong bà ấy đừng vơ đũa cả nắm chúng em và bỏ cho cái tật đổ lỗi cho “nhân dân làm hư cán bộ”. WTF!

         5 likes

  3. Tin thứ Ba, 03-04-2012 « BA SÀM - pingback on 03/04/2012 at 7:10 am
  4. Bác ạ, thế bà Bộ Trưởng không đổ lỗi cho nhân dân thì chẳng nhẽ lại đổ lỗi cho lính của bà ấy, hay tự ý “từ chức vì nhục quá” à? Bà í lại chẳng biết thừa từ đời nào rồi, chẳng thế bà mới tốn tiền tốn của nhờ người làm luận án giùm và chạy chọt lo lót khắp nơi để lên chức đó a.

       3 likes

  5. Bà Bộ trưởng này có thành công trong việc quản lý ngành trong nhiệm kỳ này hay không thì chưa biết. Nhưng theo tôi bà đã thành công trong việc xây dựng hình tượng một diễn viên hài siêu hạng. Những biểu hiện bị choáng, sốc, mắt chữ O mồm chữ A,…của bà trước các vấn đề của ngành Y tế thì Vân Dung, Hồng Vân, Minh Vượng gọi bằng cụ. Cho dù cố gắng thể hiện sao cho có tình cảm, sao cho thật xúc động thì cũng không che dấu được nét hài hước, nét ngô nghê rất “đáng yêu” của bà. Bà cứ như từ cung trăng vừa mới xuống trần gian vậy. Cái gì cũng ô, a, thế á, thế à.

       7 likes

  6. Trong mot xa hoi thi moi dieu sai sot thuong tu nhung nguoi biet luat ma pham luat va nhung nguoi co hoc thoi. Nhung nguoi thap co be hong va it hoc thi lay dau de pham luat, ma co thi ho khong biet nen pham loi thoi.

    Cha lau lau anh P viet mot bai that hay va rat tinh nguoi.

    Than.

       2 likes

  7. Sao đẻ ra lắm quan chức thích đổ tội cho nhân dân thế

       1 likes

    • Bác Trần Hữu Dũng nói ‘hình như bệnh “kiết lỵ đàng miệng” đang lan tràn trong nội các’ … ;)

         0 likes

  8. Bác sĩ Phương ơi,
    Dạo này các vị bộ trưởng nhà mình… làm bộ liên tục, có thể lập thành câu lạc bộ tấu hài siêu sao. Ông Giáo Dục thì chỉ có dục mà không giáo. Ông Giao Thông thì chỉ lo giao mà không chịu thông, chỉ có la mà không thăng. Bây giờ đến bà Y Tế thì chỉ biết… ê một tý, ra cái điều bỡ ngỡ không ngờ thực tế nó lại như thế ! Bác sĩ Phương đã vung dao… mổ được hai vị Giao Thông và Y Tế rồi đấy. Mình không nhớ bác sĩ đã có bài giải phẫu bộ đại tràng ông Giáo Dục chưa nhỉ ?

       2 likes

    • Dr. Nikonian

      Bác Uy cứ nói như thể em có vấn đề với “nội các” nhà mình. Thực ra, em đâu đến nỗi bạ đâu chém đó như Chí Phèo đâu. Mời bác xem qua cái này:
      http://www.drnikonian.com/2011/03/em-thich-ch%E1%BB%8B-nay/

      Kính bác

         2 likes

      • Oi gioi oi, hoa ra “chi Ngan em”, bo truong bo LĐTBXH cung da duoc dua lên… thớt rất ư là ngọt sớt ! Chịu bác si roi day !

           1 likes

        • Dr. Nikonian

          Em yêu chị Ngân thật sự mà bác Uy nỡ lòng nào xuyên tạc tình yêu của em. Ắt bác Uy đi tu làm Lm lâu quá nên quên mất cái khoản tình iu nam nữ, phát biểu tầm bậy quá! :)

             0 likes

  9. Cha Lao BS voi LM tung hung hay qua do nghe. Ve toi nha gan 12AM ma cung phai phan biet cua hai bac do. Cha kieu ni kiem khong ra ngai BT nao tot day.

    Than,
    TB

       0 likes

  10. Thưa bác một xã hội tốt thì mỗi công dân trước tiên phải được học làm người rồi sau đó mới học làm nghề. Nếu họ là người thì sẽ cư xử khác thế bác ạ!

       0 likes

  11. Có lần e gặp 1 chủ doanh nghiệp và được nghe câu chuyện sau.
    Đã có 1 tai nạn lao động xảy ra trong nhà máy của ông ta ở Bình Dương. Người công nhân trẻ với bàn tay bị đứt lìa đã được đưa lên xe của nhà máy để chở đến 1 BV ở SG lúc 10h sáng. 14h người chủ đến thì người CN vẫn ngồi chờ và chưa được cấp cứu. Người chủ nhảy tới nắm cổ áo bs trực và đút vào túi áo của bs 10 triệu đồng thì họ mới bắt đầu làm những gì cần làm. Họ mất khoảng 30′ chạy tất cả các tầng lầu để tìm bàn tay bị đứt lìa, ko biết đã được để chỗ nào. Sau khi mổ xong thì ‘hết phòng’, 5 triệu nữa thì mới có phòng nằm. Theo người chủ nói thì bàn tay bị chuyển màu đen rồi. Ko chắc là có còn phục hồi được hay không.
    Khốn nạn thế đấy! Em không hiểu cái đám ấy có còn phần người nào không? Cha mẹ, vợ con họ có biết mình đã lỡ đẻ ra, lỡ cưới phải hay được sinh ra bởi một con thú 2 chân và có bằng BS hay không?

    Em hỏi người chủ sao không kiện bệnh viện đó? Ông ta ko trả lời…

       1 likes

  12. Bài viết của anh hay và xúc động quá, một câu trả lời rất thích đáng cho câu nói của bà bộ trưởng,
    “Người bệnh, nhất là những người khốn khổ phải vét túi để bỏ phong bao cho thầy thuốc của mình, không có nhiệm vụ kiến tạo và duy trì y đức cho mỗi thầy thuốc chúng ta … “

       0 likes

  13. Em xin một bản copy về blog của em, em mong có nhiều người trong ngành y tế đọc được bài viết này.
    Trân trọng cảm ơn BS LĐP !

       0 likes

  14. quendoimotchen

    do giáo dục cả thôi

       0 likes

Leave a Reply

Trackbacks and Pingbacks:

%d bloggers like this: