Ngục tù và âm nhạc

Một lịch sử không nguyên vẹn

 Cho đến tận bây giờ, tôi vẫn không tránh được cảm giác ngần ngại khi lang thang đến những nơi gọi là “di tích lịch sử cách mạng”. Dẫu biết rằng di tích hay lịch sử nào cũng không tránh khỏi những thêu dệt, thêm thắt. Nhưng những di tích cách mạng này thì còn mới mẻ quá, những chi tiết phụ họa chung quanh nó chưa phủ đủ một lớp bụi thời gian mà ta gọi là huyền sử. Mà huyền sử viết vội thì như gia vị nêm quá non hoặc quá già, không hề làm tôn vẻ duyên dáng của món ăn, nếu không nói là chỉ làm ta chán nản và nghi hoặc.

Sự ngụy tạo danh nhân đốt kho xăng Lê Văn Tám là một ví dụ điển hình. May thay, ông Trần Huy Liệu, Bộ trưởng Tuyên truyền thời ấy đã đủ lương thiện để nhắn gởi với hậu thế về tác phẩm dàn đựng của mình.

Tôi đã đến Côn đảo với tâm thế như vậy.

Có rất nhiều cây bàng cổ thụ và phượng đỏ ở Côn Đảo (ảnh: Dr. Nikonian)

Đi Côn đảo mà không đến thăm mộ Võ thị Sáu thì thật là thiếu sót. Là người Việt Nam, không ai không biết đến nhân vật lịch sử này. Một thiếu nữ chết trẻ, khi lòng còn phơi phới lý tưởng, đầy khí tiết… Quả là nguồn cảm hứng vô tận cho cả các sử gia hàn lâm lẫn tín ngưỡng dân gian đậm chất folklore dân dã. Người dân tin chị Sáu hiển linh, thành tâm cầu xin người thiếu nữ ấy phù hộ độ trì cho những chuyến ra khơi của họ. Tín ngưỡng này, hoàn toàn không khác với nguyên tắc tính nữ trong Phật giáo khi tôn thờ Phật bà Quan âm Nam Hải, hay trong công giáo khi kêu cầu “Ave Maris Stella” (lạy Mẹ là ngôi sao sáng), hay khi ngư dân khấn vái bà Thiên Hậu để dẫn đường cho người đi biển.

Do đó, tôi đã đến ngôi mộ của Võ thị Sáu, dù không với niềm tin mang tính tín ngưỡng, nhưng như một cách thế chạm tay vào lịch sử theo kiểu folklore của đất nước mình.

Nghĩa trang Hàng Dương (ảnh: Dr. Nikonian)

Người ta đến viếng mộ Võ thị Sáu, không chỉ với lòng kính trọng một người làm cách mạng, mà còn bằng tâm thế của một tín đồ hành hương để xin ơn, cầu phúc. Người ta tin rằng giờ thiêng để viếng mộ cô Sáu là giấc đứng ngọ, xin gì cũng được. Ngược lại, đến để nghiêng mình trước vong linh tử sĩ thì giờ nào cũng OK (?). Các hướng dẫn viên du lịch tại Côn đảo rất rành rẽ nguyên tắc giờ giấc này để đưa khách đến viếng nghĩa trang Hàng Dương.

Rất nhiều hoa, nến, nhang đèn mà những người hành hương đặt xuống ngôi mộ này. Không chỉ vậy, người ta còn dâng cúng người liệt nữ đồng trinh khá nhiều gương lược. Cách người dân biểu hiện lòng thành kính với liệt nữ quả không chút khoa trương như những buổi lễ truy điệu ồn ào. Đó là cách mà người dân Việt Nam bộc lộ lòng thương mến một “người con gái Viêt Nam da vàng”, nằm xuống nơi đây vì lý tưởng của mình.

Gương lược trước mộ Võ thị Sáu (ảnh: Dr. Nikonian)

Không chỉ có người viếng mộ, thiếu tá Tăng Tư, tỉnh trưởng Côn Sơn năm 1964, cũng đã công khai và chính thức đặt một bia mộ ghi “Liệt nữ Võ thị Sáu – Sinh năm 1933 tại Bà Rịa. Từ trần ngày 23-12-1952” nơi đây. Người lập bia rõ ràng đã không câu nệ chiến tuyến khi tỏ lòng kính trọng gương tiết liệt của đối phương.

Tấm bia do thiếu  tá Tăng Tư lập trước mộ chị Võ thị Sáu (ảnh: Dr. Nikonian)

Tấm bia của thiếu tá Tăng Tư nay vẫn còn, được bọc trong lồng kính với lời chú thích rõ ràng về xuất xứ. Tuy nhiên, tôi lại nghe một cách giải thích khác về sự tích tấm bia này. Theo lời cô thuyết minh trong bảo tàng, vợ chồng ông Tăng Tư dựng bia vì sợ cô Sáu báo oán, trả thù, hay để xin ơn cô Sáu… gì gì đó. Người ta đang cố gắng làm cho mọi người phải tin rằng, phàm là sĩ quan “ngụy”, thì không thể cư xử có văn hoá, mã thượng với người bên kia chiến tuyến. Người ta không hiểu rằng, khi phủ nhận hành vi quân tử của ông tỉnh trưởng, họ cũng đã vô tình hạ thấp tầm một liệt nữ, xứng đáng cho ông Tăng Tư kính trọng.

Chỉ với một tấm bia thôi, lịch sử đã bị diễn đạt một cách vụng về như vậy.

Nhưng khó có thể trách cứ người dân về những huyền thoại mộc mạc nhưng khó tin của họ.  Người dân không phải là sử gia, không có bổn phận ghi chép trung thực, nguyên bản những sự kiện lịch sử. Người dân luôn có những phương cách rất riêng để lưu truyền lòng tôn kính của mình đối với những người vị quốc vong thân như chị Võ thị Sáu. Không nên cười cợt hay trách cứ họ về cách họ tin và bày tỏ lòng tin đó.

Saint-Saens và các liệt sĩ tiền bối

Ngược lại,  thật đáng trách khi lang thang qua những trục đường lớn nơi đây, tôi chỉ thấy những tên đường mang tên những người Cộng sản như TP, LD, NVL, TĐT… Như thể lao tù nơi đây chỉ có người cộng sản. Như thể nơi đây hoàn toàn không in dấu chân, không thấm mồ hôi và máu của những chí sĩ sáng chói như Phan Chu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Phạm Thận Duật, Ngô Đức Kế, Lê văn Huân, Tiểu La Nguyễn Thành, Nguyễn Quyền, Trần Hoành, Nguyễn văn Tường…

Bảo tàng cách mạng Côn Đảo, chỉ dành một góc khiêm tốn để trưng bày di ảnh của các tiền bối này.

Ảnh hai chí sĩ Phan Chu Trinh và Huỳnh Thúc Kháng trong bảo tàng Côn Đảo (ảnh: Dr. Nikonian)

Không lẽ những tấm lòng son ấy, không đáng để tôn vinh một cách tương xứng vì lòng ái quốc của họ không mang dấu búa liềm?

Trình bày và cắt xén lịch sử như thế, thật thô bạo và vô ơn.

Một căn bệnh chung khi định vị du lịch của nhiều đô thị Việt Nam là sự lãng quên đầy cố ý những dấu vết Tây phương, vốn dĩ đã là một phần rất đặc sắc của các đô thị này. Ở Nha Trang, người ta đã từng phế bỏ rất oan uổng dấu vết của BS Yersin với viện Pasteur Nha Trang. Cũng như với Đà lạt, người ta tôn vinh văn hoá bản địa của người Lát theo công thức cồng chiêng + rượu cần, mà quên bẵng vai trò khai phá của BS Yersin và những giá trị văn hoá, kiến trúc khác vốn dĩ là hồn cốt của Đà Lạt như Lycee Yersin, nhà thờ Domaine de Marie, các biệt thự Pháp… Ở Huế, rất ít người nhắc nhở đến vai trò của linh mục Cardière với Hội Đô thành hiếu cổ (Association des Amis du Vieux Hué – AAVH)…

Có lẽ từ một mặc cảm tự ti cố hữu, người ta đã thù ghét dấu vết văn hoá của phương Tây một cách vô thức. Và đã biến nền du lịch Việt Nam thành tật nguyền một cách tội nghiệp.

Côn Đảo không phải là ngoại lệ. Không mấy ai được giới thiệu Côn Đảo như một chốn dừng chân của Camille Saint-Saens, một thiên tài âm nhạc của nhân loại. Saint-Saens đã đến và lưu trú tại đây vào tháng 3.1895, ẩn danh dưới cái tên Sannois theo lời mời của Louis Jacquet, giám đốc nhà ngục Poulo-Condore, và của Armand Rousseau, toàn quyền Đông Dương. Từ nhà khách Côn Sơn (Maisson de passanger) hay Công quán thời Mỹ, Saint-Saens đã sáng tác phần lớn bản giao hưởng Brunehilda, lấy cảm hứng từ những âm thanh xủng xoảng ghê rợn chốn lao tù và từ tiếng đàn nhị thê lương của một người tù vô danh nào đó.

Nhà lưu niệm Saint Saens hoang tàn, bụi bặm (ảnh: Dr. Nikonian)

Cảm kích trước thiên tài, viên chúa ngục Jacquet đã dựng một tấm bảng đồng trước nhà Công quán như sau:

DANS CETTE MAISON VÉCUT  LE GRAND COMPOSITEUR CAMILLE SAINT -SAENS  DU 20 MARS AU 19 AVRIL 1895 IL Y ACHEVA L’OPÉRA BRUNEHILDA  (Tại ngôi nhà này, nhà soạn nhạc vĩ đại Camille Saint-Saens đã lưu trú từ ngày 20.3 đến 19.4.1895 để hoàn tất vở nhạc kịch Brunehilda)

Tấm bảng đồng lịch sử ấy, vẫn còn nguyên vẹn đến năm 1975 và sau đó bị ai tháo dỡ mang đi mất (?). Mà sá gì, đã từng có ý kiến giải toả luôn cả ngôi nhà Công quán này, may mà dừng được.

Công quán, nay là nhà lưu niệm Camille Saint Saens (ảnh: Dr. Nikonian)

Tuy nhiên, các giá trị văn hoá mà Saint-Saens đã khai sinh từ Côn Đảo không phải là tấm bảng hay ngôi nhà, mà là từ những lời đẹp đẽ và nhân bản mà người nghệ sĩ để lại trong bức thư gởi viên giám ngục, vốn cũng là một cầm thủ piano:

“…Phong cảnh Côn Đảo thật tuyệt vời. Những nơi đã qua, tôi chưa thấy ở đâu như thế…Cũng có thể vì tôi đến đây với tâm tình bè bạn. Và tôi đã hoàn tất vở opéra Brunehilda mà bạn tôi giao phó. Tôi hài lòng.  …

 

Tiếc rằng tôi không biết nhiều về con người, về nền văn hóa và nhất là nền âm nhạc xứ này. Nhưng những cái tôi cảm nhận được đã khiến tôi tin tưởng rằng âm nhạc của họ đã phản ánh trung thực tính cách và tâm hồn nhân hậu, trong sáng và phong phú của họ. Họ đang đau khổ biết chừng nào.  …

 

Anh xem đó, con người chúng ta đã thay đổi nhiều quá! Hay đã làm đảo lộn hết rồi chăng. Cái gì đã khiến chúng ta gây ra nhiều tội ác đến thế ở trên mảnh đất này, trên hòn đảo này? Đương nhiên không phải vì cuộc sống của mỗi chúng ta, càng không phải nền văn minh của ta. Còn cách nào cứu vãn được không?  …

 

Là một người yêu nhạc, tôi tin chắc rằng: ở đâu Cái Đẹp được tôn trọng thì ở đó Tội Ác bị đẩy lùi, ở đó chẳng cần đến luật pháp

Dr. Nikonian

Ngày nay, bên cạnh các nhà tù được phục dựng, nghĩa trang Hàng Dương được tu bổ chu đáo, bảo tàng Côn đảo luôn nườm nượp khách viếng thăm và tiếng thuyết minh liên tục, ngôi nhà mang hơi thở của Saint-Saens vẫn còn đó, nhưng vắng lặng, đầy bụi bặm đến tội nghiệp.

Bên cạnh những nấm mồ của người cộng sản, xin hãy để cho hậu thế cũng được nghiêng mình trước anh linh của những chí sĩ khác không cùng ý thức hệ. Cũng như được ngả nón trước âm nhạc và di cảo của Saint-Saens.

Vì họ đã và đang là một phần di sản văn hoá không thể thiếu của Côn Đảo, bên cạnh khuôn mặt ghê rợn của tội ác và ngục tù.

Và vì một lịch sử bị kiểm duyệt, đã đánh mất những bài học tự thân của chính lịch sử đó.

Có nên nhìn lịch sử đằng sau song sắt? (Ảnh chụp qua cổng trại tù Phú Hải, Côn Đảo – Dr Nikonian)

245 people like this post.
Leave a comment ?

42 Comments.

  1. Khai dân trí!

       7 likes

  2. Dr. Nikonian : Ngục tù và âm nhạc | ixij - pingback on 26/04/2012 at 6:34 pm
  3. Nếu được bấm like nhiều hơn 1 lần thì em sẽ bấm đến max. cám ơn bác sỹ.

       8 likes

  4. thíchđọcsách

    tiếc là giờ đồng tiền đang thay thế cái đẹp…
    cảm ơn Bác sĩ.

       3 likes

  5. “Là một người yêu nhạc, tôi tin chắc rằng: ở đâu Cái Đẹp được tôn trọng thì ở đó Tội Ác bị đẩy lùi, ở đó chẳng cần đến luật pháp” ( Camille Saint-Saens )

    Biết bác sĩ mê âm nhạc cổ điển, Uy đã để dành một vé dự buổi biểu diễn Piano tới đây, em Phương Nam, con trai ông Hải Vân là thầy dạy môn thể dục của Uy 35 năm trước khi Uy học lớp 12. Lần này, tất cả số tiền thu được để giúp cho một trạm xá của các soeurs lo cho các em bé Tây Nguyên. Mà nếu bác sĩ chịu, thì Uy xin bác sĩ giúp giới thiệu những ai mê âm nhạc mà cũng lại chia sẻ một chút với các bé dân tộc thiểu số.

    Nhắc đến Saint-Saens, tự nhiên nhớ đến Le Cygne – The Swan. ( Xin lưu ý khi viết tên cần có gạch ngang Saint-Saens chứ không có thì sẽ có người hiểu lầm đây là ông thánh tên Saens )

    Cám ơn bác sĩ về một bài viết nói rất mạnh, thẳng mà công tâm. Lại báo tin vui là nhân chuyện Bs. hỏi xin 2 bạn tình nguyện hiến máu, Nhóm Fiat đã lập luôn danh sách gần 30 bạn ở đủ các nhóm máu. Uy thuộc nhóm máu B ( béo, bệu, bê bết, bì bõm ) nhưng cũng thuộc nhóm máu… M ( thích music ) như bác sĩ.

       5 likes

    • Dr. Nikonian

      Bác Uy cho em xin thêm thông tin về ngày giờ, địa điểm của buổi hoà nhạc để những độc giả của trang này có thể tham dự.
      Kính

         0 likes

  6. Uy quên, xin thêm link để nghe bài The Swan tuyệt vời của Saint-Saens: http://www.last.fm/music/Camille+Saint-Sa%C3%ABns/+videos/+1-PXAlznKcJvA

       3 likes

  7. Hoàng Mai Quang Vinh

    “…Người ta không hiểu rằng, khi phủ nhận hành vi quân tử của ông tỉnh trưởng, họ cũng đã vô tình hạ thấp tầm một liệt nữ, xứng đáng cho ông Tăng Tư kính trọng.”
    Đã hơn một thế hệ của đất nước này hấp thụ nền giáo dục XHCN – một nền giáo dục ép người học phải tin vào các chân lý mà chính quyền cho là đúng. Người ta nghĩ rằng việc “ép” thì dễ dàng đạt mục đích hơn thuyết phục bằng minh triết. Và đó cũng là cách hành xử thường thấy của chính quyền trong tất cả các mặt đời sống xã hội. Do đó, con người trong xã hội VN hiện nay phải cố gắng hơn gấp nhiều lần so với các nơi khác trên trái đất chỉ để làm 1 việc bình thường: cảm nhận thực tế một cách khách quan và chính xác!

       11 likes

  8. Tớ đã đi Côn Đảo 2 lần và đã tới những nơi mà cậu đi qua. Nhưng tớ không nhìn ra được những điều mà cậu cảm nhận. Thật sâu sắc, và cảm động! Tớ phục cậu

       5 likes

  9. đỗ quang trung

    Em nhớ hồi nhỏ có hay nghe đài FM 99.9 có vài lần được nghe nhạc của Camille Saint Saens, hồi đó nghe thích lắm, có đôi lúc người bình luận âm nhạc có mô tả về ông, bây giờ mới biết ông ta đã từng tới Việt Nam.

       0 likes

  10. Tin thứ Bảy, 28-04-2012 « BA SÀM - pingback on 28/04/2012 at 2:02 am
  11. Ngọc Nhân

    Có nên nhìn lịch sử đằng sau song sắt? Với em, chỉ câu này thôi là đủ để phản ánh về văn hóa ứng xử của một thời. Biết đâu Dr. Nikonian sẽ sống mãi chờ câu này?

       2 likes

  12. Một bài viết quá hay. Con luôn thích những bài viết đầy trăn trở như bài này của chú. Cám ơn chú vì bài viết và những nghĩ suy được chia sẻ.

       2 likes

  13. Một bài viết hay « NTL's blog - pingback on 28/04/2012 at 1:20 pm
  14. Bài rất hay, bởi trí tuệ và tấm lòng người viết.
    Nhưng muốn có một cách ứng xử với lịch sử và với các bậc tiền nhân như Dr. Nikonian viết, cần có những cái đầu văn hóa, một tầm văn hóa thực sự ngang với… cái ghế ngồi.
    Cảm ơn Bác sĩ. Lâu rồi mới ghé qua thăm. Nhưng luôn nhớ tới những bài viết súc tích, logic và đậm chất nhân văn đó!

       3 likes

    • Dr. Nikonian

      @Kim Dung: rất cảm kích trước thịnh tình của bác.
      Quí mến,
      LĐP

         0 likes

  15. Cảm ơn BS đã nói thật trọn vẹn cảm xúc của em. Em cũng đã từng rất xúc động khi thăm Nhà lưu niệm nho nhỏ bên trong quán cafe này, nhưng không sao thốt được nên lời như BS. Xin BS cho em share link này. Vô cùng cảm ơn ạ!

       1 likes

  16. Metinfo » Blog Archive » Ngục tù và âm nhạc - pingback on 01/05/2012 at 9:45 pm
  17. P. à P ơi…càng ngày tớ càng bị cậu lấn sân. Bài viết như thế này thì đến Victor Hugo cũng phải thức dậy.
    Cám ơn nhé.

       0 likes

  18. Không sao cả. Lịch sử có chiều dài thời gian mà. Đến lúc nào đó những điều ta cho là chân lý lại trở thành phù phiếm, biết đâu. Chỉ tội nghiệp cho người đã khuất, luôn sống với bọn vô ơn. Và cả chúng ta.

       2 likes

  19. Nhachuaanchay

    Hình chụp đẹp quá ạ. Văn thì … chà chà… mê bác sĩ ghê cơ.

       1 likes

  20. Tham, bạn Eng Loan ở Trường Hương Thủy

    Eng Phương,

    Eng viết thiệt đại hay chỉ tiếc là người có tài, có đức và có lòng như Eng cho tới chừ vẫn là “thành phần thiểu số”.

    Qua những bài viết trước đây tới chừ, nếu tui có quyền “cơ cấu” chức vụ Bộ Trưởng thì tui sẽ “cơ cấu” Eng vào chức vị Bộ Trưởng kiêm nhiệm một lúc 3 Bộ, tức là Bộ Y Tế, Bộ Nghệ Thuật Du Lịch và Bảo Tồn Di Sản Đất Nước và Bộ Văn Hóa Giáo Dục.

    Tui chỉ sợ những người lãnh
    đạo chóp bu hiện thời ở VN, những điều Eng viết sẽ là “Tiếng Hy Lạp”

       3 likes

    • Dr. Nikonian

      Oái, em lạy bác! Tự xét thấy tài em còn hèn, đức em còn mỏng, bác cơ cấu cho em làm thầy thuốc quèn phục vụ nhân dân, kiếm cơm nuôi con ăn học. Hưỡn hưỡn thì em vác máy ảnh lang thang thăm thú đất nước mình.
      Đời đẹp! Ham chi chốn quan trường?

         1 likes

  21. Một cái nhìn mở mang văn hóa và lịch sử của Côn đảo. Mong các nhà quản lý di tích và du lịch Côn đảo nên có cái nhìn khách quan cho di tích, đừng nên chính trị hóa những danh lam và văn hóa lịch sử.

       1 likes

  22. Luu Danh Anh Tuan

    Anh viet sau sac va hay qua! Em rat thich bai Anh viet! Thanks Anh!

       0 likes

  23. Quang Dũng

    Hồ Hải07:17 Ngày 16 tháng 5 năm 2012

    Dear All,
    Cách nay 1 năm tớ viết bài “Thử phân tích sự kiện biển Đông 26/5/2012 khi bàn luận tớ nói kháy là: “Thà Việt Nam nhập thành 1 tỉnh của Trung Hoa để dân không bị 1 cổ 2 tròng, mà ngư dân còn sướng không bị o ép ở biển Đông. Sau đó có 1 bác sĩ đầu tôm tên là Đinh Hương vào đả kích tớ Ở ĐÂY. Rồi tiếp theo sau là ba sàm, rồi bác sĩ Ngọc nặc danh, rồi cả cái đám đông củ sọ hẹp nào là Dr Nikonia Lê Đình Phương, etc… cùng hùa nhau tỏ rõ cái ngu xuẩn của mình.

    Hehehe, hôm nay và trong 1 năm qua cho thấy 1 điều quan trọng là chính quyền Việt Nam sao y bản chính của Trung Hoa từ cấu trúc thượng tầng đến cơ sở hạ tầng kể cả mua quan bán chức bằng học vị giả, etc… không sai lệch dù chỉ là 1micrometre!

    Như vậy, những điều mà tớ tiên liệu hôm nay đã thành sự thật, Việt Nam đã là một tỉnh lỵ của Trung Hoa từ hơn 80 năm qua chứ không chỉ hôm nay. Hôm nay nó thể hiện để cho mọi người thấy dễ dàng hơn mà thôi. Đó là bi kịch của nước Việt từ ngày có đảng quang vinh soi sáng dẫn đường.

    Huhuhu,
    Nguồn: http://bshohai.blogspot.com/2012/05/huyen-thoai-ve-che-o-su-dung-hien-tai-o.html?showComment=13371274250#c4277527916541277440
    ——
    Anh ơi ông đồng nghiệp của anh chửi bới kinh quá anh ạ

       2 likes

  24. Lê thị Vân Anh

    Cả hai bác sĩ, người nào cũng có cái hay, và cái không hay, hãy nhận chân điều này, mong rằng đừng ai đả kích nhau nữa.
    Điều quan trọng là mỗi người hãy tập trung làm gì đó có ích cho đời, dù là nhỏ nhất, với lương tâm của một người thầy thuốc.

       0 likes

    • Quang Dũng

      Bạn nói như sách, bạn cũng có cái hay và cái ko hay, nói gì 2 ông BS :-D
      Cái người ta muốn nói ở đây là thái độ ngạo mạn của bs HH, dù ông ta có kiến thức nhưng cứ suốt ngày vỗ ngực “trên mảnh đất hình chữ S này có ai hiểu GD Mỹ bằng HH này” hoặc “cả cuốn sách của GS Trần (Ngọc Thêm) ko bằng bài này của tớ” hoặc “Tôn Thất Bách còn biết tớ”… thì nó kệch cỡm lắm ạ

         1 likes

  25. Cho doi mot chut gi de am long la thay vui roi. Chap nhan y kien va nhan dinh cua nguoi khac de suy nghi va lam tot hon nhung gi minh muon lam moi quan trong.
    Chao Long Mam Tom o nhung quan binh dan lam minh nho VN.
    Than
    TTB

       0 likes

  26. Phạm Thúy Trinh

    Em nghe Saint-Saens nhiều rồi mà giờ mới biết Cụ ấy đã từng ở Côn Đảo. Like bác. Mà bác chụp ảnh đẹp thật. Hy vọng lúc nào đó sẽ được nghe bác chơi đàn :)
    http://www.youtube.com/watch?v=_Ye03Gu2dHA&feature=related
    ( em thích cái này lắm )

       0 likes

  27. cái đang bò trên hàng rào kem gai là Bìm bìm hôi, một loại thực vật xâm hại cần tảo thanh

       0 likes

  28. Anh viet hay qua! Hinh anh con tuyet hon! Thanks anh nhieu. Lau lam roi moi co cam xuc nhu vay!

       0 likes

  29. Cảm ơn bác sĩ về bài viết quá hay! Em xin phép share link.

       0 likes

  30. Mấy hổm rày vào trang của BS không được tưởng bị “tự ý đục bỏ” rồi chứ, làm tiếc hùi hụi! May quá không sao hết! Người ta thì đường nào cũng đến Rome! Còn ở VN mình chỉ có một đường một chiều duy nhất:”đường Xô Viết Nghệ Tỉnh” do “lực lượng tiên tiến nhất” dẩn đầu mà thôi. Các ông bà tiền nhân khác xin mời đứng qua một bên…! Vì lịch sử cũng do …”phe ta” tự sướng chứ đâu!

       0 likes

Leave a Reply

Trackbacks and Pingbacks:

%d bloggers like this: