Category Archives: vietnamairlines

Chuyện Air Vietnam

Một

Chị Y. là hôtesse de l’air[1] của Air Vietnam hồi trước. Con nhà giáo, nề nếp rất mực. Lại học trường Tây từ bé. Nên chị ấy đẹp, thanh lịch và sang trọng. Cứ một lần chị ấy đi bay về, mặc chiếc áo dài xanh nước biển có logo rồng vàng trên cổ, đồng phục của Air Vietnam thời đó, đường phố cứ như sáng lên với vẻ nhẹ nhõm và cực kỳ duyên dáng của chị ấy. Continue reading

302 people like this post.

Rửa cái nhục hôm nay bằng giáo dục, được không?

Sau entry “nước nhục thì rửa bằng gì?”, tôi đã nhận được khá nhiều ý kiến. Trong đó, những ý kiến phản bác cũng không ít.
Lắng nghe các phản bác, tựu trung các thân hữu không đồng tình 2 việc:
1. Không thể đổ lỗi cho giáo dục, là nguyên nhân sâu xa nhất (không phải duy nhất) của tình trạng băng hoại tràn lan trong xã hội chúng ta đang sống.
2. Không thể thay đổi các chuẩn mực công dân của xã hội đương đại, chỉ bằng giáo dục.

Đang ngẫm nghĩ để viết một entry đối thoại nghiêm chỉnh, thì đã có một bài viết này của blogger Phương Nguyên, một người trong ngành sư phạm, đã nếm trải nền giáo dục của hai thời kỳ. Được sự đồng ý của tác giả, tôi xin post lại toàn văn entry này, như một nhân chứng sinh động, đáng tin cậy, công bằng và khách quan.
Cũng như tác giả, tôi cũng cắp sách đi học dưới 2 nền giáo dục hoàn toàn khác nhau. Với trải nghiệm cá nhân, tôi hoàn toàn đồng ý với những nhận định xác thực của tác giả.
Cảm ơn Chị Phương Nguyên và những người đã đọc bài viết này.

——————————————————-
Tui nhớ hồi tui còn nhỏ, nghe mẹ hay dùng cụm từ “người có học” dạy bảo con cái, như: “người có học nên làm như vậy”, “người có học đừng làm như vậy, sẽ bị chê cười”, v.v…Nghe riết nhập tâm, tới bây giờ tui cũng hay nói “người có học” với con mình. Đối với mẹ tui, “người có học” không phải là có bằng cấp học vị gì cao siêu, vì con mới học lớp một lớp hai bà đã luôn nhắc nhở “con là người có học”. Với bà, “có học” đơn giản là được cắp sách đến trường, được thầy cô dạy điều hay lẽ phải thì hiển nhiên phải cư xử theo những điều hay lẽ phải ấy, cư xử theo kiểu “có học”. Với bà, “có học” không phải là có nhiều chữ, có bằng cấp nọ kia, mà là có tư cách xứng đáng, “có học” là nói về phẩm chất con người chứ không phải nói về tri thức.

Hồi tui học tiểu học, trước năm 75, có môn học “Đức Dục” dạy những điều đơn giản mà thiết thực. Tui nhớ là sách Đức Dục in hình màu rất đẹp, lớp nhỏ thì được dạy : trong gia đình kính trên nhường dưới, đi thưa về trình, ngoài xã hội thì yêu trẻ kính già , nơi công cộng thì không khạc nhổ, không xả rác bừa bãi… , lớn hơn chút thì được dạy phải ngay thẳng, không nói dối, khiêm tốn, sống có qui củ v.v… Học sinh còn được dạy kính trọng quốc kỳ và quốc ca, ngả mũ khi gặp lễ chào cờ ; kính trọng người quá cố: ngả mũ nhường đường khi gặp xe tang, v.v… Mỗi bài là một câu chuyện có hình minh họa rất ấn tượng, chứ không phải kiểu hô khẩu hiệu phải thế này phải thế kia khô cứng. Tui còn nhớ một bài như thế này : Cách cư xử nơi công cộng (đại loại vậy, không nhớ chính xác cái tựa). Hai chị em Hồng và Lạc đi xem phim (Hồng cỡ 10 tuổi, Lạc cỡ 7 tuồi), khi ngồi vào ghế xong thì có một cậu lớn hơn Lạc, ỷ lớn tới xô Lạc ra để giành chỗ ngồi tốt, Hồng ngăn lại và nói: anh không nên bắt nạt người nhỏ hơn mình, nếu anh muốn ngồi, tôi nhường chỗ cho anh, và anh chàng ấy xấu hổ bỏ đi không tranh giành nữa. Hồng nhìn em cười sung sướng. Cái hình chiếm hết một trang, vẽ cảnh Hồng đang đối đáp với anh chàng kia với dáng điệu thật chững chạc, chàng kia điệu bộ lúng túng còn Lạc nhìn chị ngưỡng mộ. Mỗi lần tui dẫn em đi chơi đều mong có tình huống như vậy xảy ra để tui áp dụng bài học này (He he thời bây giờ mà nói vậy hả, thằng giành chỗ ấy nó sẽ cười hô hố ngồi phịch xuống liền, không hề biết xấu hổ!).

Hồi tui học trung học thì là sau 75, lúc đó có môn Đạo Đức (chứ không phải môn Giáo dục công dân như bây giờ). Đừng nghe môn “đạo đức” mà tưởng bở, hi hi đây là môn dạy về con người mới xã hội chủ nghĩa, về ba dòng thác cách mạng, về tư liệu sản xuất, quan hệ sản xuất, về giai cấp bóc lột và giai cấp bị bóc lột v.v… nói chung là môn này dạy đạo đức của người cách mạng, đạo đức của giai cấp vô sản lãnh đạo chứ không phải đạo đức của con người bình thường.

Suốt bảy năm trung học tui học ở một trường lớn nhất nhì ở Sài Gòn, trường có một cái sân rộng mênh mông, nhiều bãi cỏ, cây kiểng và cây cổ thụ. Đây đó trong sân trường là những cái ghế đá dưới bóng cây. Thời tui học ở đó trường không có lao công dọn dẹp nhưng học sinh không xả rác ra sân trường nên lúc nào sân cũng rất sạch. Cứ tưởng tượng cái sân rộng như vậy, đẹp như vậy mà rác bay tứ tung là oải! Tui nhớ hồi đó sáng đi học hay mua gói xôi đem vô trường ăn, xôi gói bằng lá chuối mà đứa nào ăn xong cũng đi kiếm giỏ rác bỏ vô hoặc đem vô bỏ giỏ rác trong lớp. Nếu có em nào liệng rác bừa bãi là bị bạn nhắc (nếu bạn quen) hoặc nhìn nhìn khó chịu (nếu bạn lớp khác, không quen) làm quê liền. Tuy bọn tui lúc ấy chỉ được học đạo đức cách mạng nhưng những bài học Đức Dục thời tiểu học cũng đủ làm cho lứa học sinh ấy biết cư xử kiểu “có học”.

Bây giờ học sinh được môn giáo dục công dân rất cao siêu, không kém môn Đạo Đức nói trên, có thầy cô nói giống như Triết, không biết dạy để làm gì, vì không dạy những điều bình thường mà dường như “hô khẩu hiệu” hơi nhiều. Lớp 8 có bài “Tôn trọng sự thật”, sao không dạy “đừng nói dối” cho nó thiết thực.

Nghĩ xem, trong biết bao nhiêu năm, miền Bắc từ 1954, miền Nam từ 1975 học sinh toàn được dạy đạo đức của người cách mạng, đạo đức của giai cấp vô sản chứ không phải đạo đức làm người. Đi học không chắc là “có học” mà là hên xui, nếu hên gặp thầy cô ngoài dạy kiến thức còn tranh thủ “dạy người” hoặc gia đình có chăm lo giáo dục thì còn tốt, nếu xui để phát triển tự nhiên thì chắc học sinh đó ra đời sẽ chỉ biết “đấu tranh giai cấp” mà thôi.

Hậu quả của việc đi học mà không “có học” giờ này ai cũng thấy: đạo đức xuống cấp trầm trọng, từ trong nhà trường ra ngoài xã hội kể hoài cũng không hết chuyện tiêu c
ực. Trong trường thì có những thấy cô nói dối không biết ngượng với học trò, mua bằng bán điểm, trò choảng thầy, phụ huynh rượt thầy, học trò lụi nhau vì những cớ nhỏ nhặt….đủ hết. Ngoài xã hội thì khỏi nói, xả rác, khạc nhổ, vượt đèn đỏ, phá hoại của công, giẫm đạp lên nhau mà đi, không tôn trọng luật lệ…, rồi tham nhũng, hối lộ, mua quan bán chức… thứ gì cũng có.

Trong một xã hội mà nhiều người đi học nhưng không chắc “có học” thì chuyện xảy ra ở đường hoa Hà Nội không phải là chuyện lạ, sự kiện đó chỉ làm phơi bày rõ ràng hơn một sự thật mà thôi. Những vụ công dân VN ra nước ngoài làm chuyện nhục quốc thể còn ràng ràng ra đó. Mong rằng những người có trách nhiệm với dân với nước nhân vụ này mà giật mình suy nghĩ để sớm có biện pháp chấn chỉnh từ gốc, kẻo là quá muộn!

4 people like this post.

Quốc thể nằm ở đâu?

Về việc Ngoại trưởng Bỉ bị dời xuống hạng Y trên máy bay trong entry trước của em, có một ý kiến như thế này:

“Mọi người lúc nào cũng chỉ nghĩ đến chuyện nước mình kém thế này, nước mình nhục thế kia mà chẳng biết đường bảo vệ cho quyền lợi của đất nước. Đoàn TBT cùng các quan chức cấp cao của Nhà nước thì phải được chuyên khoang là đương nhiên rồi. Trên vé của ông Ngoại trưởng có ghi chức “Ngoại trưởng” k mà HKVN biết để giữ chỗ được? Chuyện thông báo qua lại về việc có Ngoại trưởng trên chuyến bay để kịp giữ chỗ cho ông í lại càng khó khăn khi VN và Bỉ chênh nhau 6 tiếng đồng hồ, giờ làm việc bên này là đêm ở bên kia và ngược lại. Tang gia bối rối, Bỉ đã không “lượng thứ” mà còn “lấy bé xé ra to”, xin hỏi đây là phương cách ngoại giao kiểu gì vậy?”

Comment của bạn Mabu thật đáng suy nghĩ và xứng đáng trở thành một entry mới vì tính chất độc đáo của nó. Trong một xã hội văn minh, ý kiến trái chiều là việc thường tình và đáng khuyến khích, nhất là những ý kiến bắt nguồn từ lòng tự hào dân tộc.

Cũng trên góc nhìn của một người Việt nam, cho em phát biểu vài ngu ý để tiếp nối ý kiến của bạn Mabu.

Trước nhất, quốc thể không nằm trong việc “ta” hay “nó” ngồi hạng ghế nào trên máy bay. Chẳng phải nó ngồi ghế hạng B, ta ngồi ghế hạng C, là nước nó kém nước ta, và ngược lại. Quốc thể nằm ở chỗ cách giải quyết tình huống một cách văn minh và tôn trọng các thông lệ ngoại giao mà “cả đôi bên cùng hài lòng”, “trên tinh thần hợp tác và tôn trọng lẫn nhau” (em thuổng mấy cụm từ thường gặp trong các thông cáo báo chí)

Câu hỏi đặt ra ở đây: Liệu rằng trong tình huống hiếm hoi này, có cách giải quyết nào khác, công bằng, văn minh, lịch sự mà vẫn không tổn hại đến quốc thể không? Em tin là có!

Cho em nói ngu vài ý:

  1. “Nó” sang ta làm việc, ắt hẳn đã có kế hoạch chi tiết từ rất lâu. Bộ Ngoại giao Bỉ đặt vé cho nó, chắc nó không phải hạng xoàng. “Nó” ra sân bay vào SG, chắc không phải là mua vé chợ đen, bay đột xuất mà ta không hề biết trước. Việc này, ta không chối được!
  2. Mặc dù vé của “nó” không in chức vụ (vé của ta có in hay không thì em không biết ), “nó” ra sân bay chắc không bằng taxi dù, mà phải có xe cảnh sát dẫn đường. Ngu như em, không cần nhìn vé cũng biết ngay là quốc khách. Việc này, ta không chối được!
  3. Đối đế quá, phải đi cùng chuyến mà không đủ chỗ, cứ phân ngôi thứ bậc mà ngồi. Nghĩa là quan chức nào của ta có hàm thấp hơn, cứ nhường chỗ cho ngoại trưởng của nó. Và các quan chức của nó cũng phải thế! Ví dụ: thư ký trợ lý chân dài của “nó”, phải nhường ghế hạng B cho bộ trưởng của ta. Vv và vv…
  4. Như sự việc mà báo của “nó” đang bôi bác ta, không cần các nguyên thủ của ta phải lên tiếng. VN Airlines, với tư cách một hãng hàng không quốc gia, phải thảo một lá thư xin lỗi, “rất lấy làm tiếc” về sự việc chẳng đặng đừng này, với lời lẽ ôn tồn, kiên quyết, hòa nhã. Giải thích cho nó hiểu, cho nó mở mắt ra, cho nó phục ta sát đất! Em mà có nhường chỗ cho Bill Clinton, em cũng hả cái dạ con nếu Bill xo rì em một cái cho nó phải phép. Vì dù em là dân đen, em bỏ tiền mua vé, thì chỗ ấy là của em, đố có Bill nào, Bush nào chiếm được!
  5. Cho đến hôm nay, Bộ Ngoại giao của “nó” không chưa dám hó hé gì. Nên không thể trách cứ đường lối ngoại giao xỏ lá của nó được. Tuy nhiên, phải hết sức cảnh giác với các âm miêu diễn biến hòa bình của “nó”. Báo của “nó” lên tiếng, thì tại sao báo của ta lại không đáp trả, cho “nó” một bài học? Mà nghĩ cũng lạ, tờ L’Echo của nó cứ đưa tin tưng tửng theo kiểu kể chuyện (story-teller), không thèm bình luận gì cả, đọc điên tiết không chịu được. Đúng là báo chí của bọn tư bản thối nát, chỉ giỏi nhanh nhạy đưa tin, không thèm định hướng, dẫn dắt dư luận gì cả! Mặc sức cho bọn xấu thế nào cũng thừa cơ xuyên tạc!
  6. Nói thật nhé, em mà là Ngoại trưởng VN, em bỏ ghế, xuống ngồi chung với Ngoại trưởng của nó, vừa bay vừa tám chuyện các em chân dài đến VN thi hoa hậu. Nó nói tiếng Anh, em chơi tiếng Anh. Nó nói tiếng Pháp, em xổ tiếng Pháp. Là quan chức ngoại giao, em ngại gì mà không xổ thứ tiếng Anh của Shakespeare, tiếng Pháp của Voltaire cho nó biết em là đỉnh cao trí tuệ loài người. Biết đâu “nó” lại phục em hào sảng, không màng tới tiểu tiết, “nó” cho con em một suất du học thì em cứ là sướng vãi cả linh hồn.

Đó là cách của em, một thằng dân đen yêu nước, góp ý để bảo vệ quốc thể của đất nước, chứ không phải để giành giật một chỗ ngồi trên máy bay. Không được để “nó” bôi bác, ta đã và đang cư xử theo kiểu một xã hội mạnh được yếu thua. Cư xử lịch lãm, trên tinh thần công bằng là tố chất cần có của sự văn minh.

Quốc thể nằm ở cái đầu, không phải ở cái chỗ ta đặt đít xuống, em nói ngu thế đấy!

Các bác cứ cao kiến gì khác, xin mời bàn luận vô tư.>Em xin hết ạ!

3 people like this post.